ΕΛΛΑΣ

ΤΟΥ ΘΑΝΑΣΗ ΑΛΙΣΤΡΑΤΛΗ

ΑΥΞΗΤΙΚΗ τάση παρουσιάζουν χρόνο με το χρόνο οι απαλλαγές και αναστολές στην Εθνική Φρουρά (ΕΦ), ενώ δεκάδες είναι οι εθνοφρουροί που δηλώνουν ότι αντιμετωπίζουν ψυχολογικά προβλήματα και σπεύδουν στους ειδικούς, προς αναζήτηση διεξόδων από τα αδιέξοδα.

Αναμφίβολα, το φαινόμενο της φυγοστρατίας σήμερα είναι μια πραγματικότητα που τραυματίζει τη μαχητικότητα της ΕΦ, που θυματοποιεί τους επεύθυνους εθνοφρουρούς και που διαβρώνει τη συνοχή της κυπριακής κοινωνίας. Δυστυχώς, η αποφυγή της στράτευσης γίνεται πλέον η επιλογή όσων προτιμούν να θέσουν το προσωπικό τους συμφέρον πάνω από το γενικό καλό, με την επιπόλαιη απόφασή τους για την αποφυγή του καθήκοντός τους προς την πατρίδα, είτε διά της επίκλησης δήθεν προβλημάτων ψυχικής υγείας, είτε διά της επίκλησης της λεγόμενης «δυσκολίας προσαρμογής στο στρατιωτικό περιβάλλον», είτε διά της επίκλησης δήθεν σωματικών παθήσεων.

Προβλήματα προσαρμογής δεν υπάρχουν μόνο στην Εθνική Φρουρά. Έχουν όλοι οι στρατοί του κόσμου και γι’ αυτό κατάργησαν την υποχρεωτική θητεία και λειτουργούν πλέον ως ημιεπαγγελματικοί ή και επαγγελματικοί, ώστε να μην είναι ανοχύρωτες πολιτείες.

Όμως, το παράδειγμα των άλλων χωρών δεν μπορεί να εφαρμοσθεί, αλλά ούτε και να το μιμηθεί η Κύπρος, που για 35 χρόνια στενάζει κάτω από τη βάρβαρη μπότα του Αττίλα κατακτητή. Γι’ αυτό, το Γενικό Επιτελείο Εθνικής Φρουράς (ΓΕΕΦ) και το Υπουργείο Άμυνας (Υπ.Αμ.) προσπαθούν, μέσω εναλλακτικών λύσεων, να αμβλύνουν το πρόβλημα των αναστολών και απαλλαγών, για να μην υπάρχουν τόσες πολλές απώλειες σε ανθρώπινο δυναμικό εν καιρώ ειρήνης.

Ως πρώτο μέτρο εφάρμοσαν το θεσμό της Ψυχοκοινωνικής Μέριμνας, όπου ψυχολόγοι και κοινωνιολόγοι επισκέπτονται τα στρατόπεδα και συνομιλούν με τους εθνοφρουρούς, ενώ παράλληλα καλούνται σε επιμορφωτικά σεμινάρια τα μόνιμα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων. Σήμερα, τα στρατευμένα νιάτα «τα βρίσκουν σκούρα» ως επί το πλείστον, αφού αποχωρήσουν από το οικογενειακό περιβάλλον και στη συνέχεια, μετά την κατάταξή τους από τα Κέντρα Εκπαιδεύσεων Νεοσυλλέκτων και τοποθετηθούν σε Μονάδες για τον Β΄ κύκλο εκπαίδευσης, όπως λέγεται.

«Δασκαλεύονται» εκ των προτέρων

Σημειώνεται ότι από την εμπειρία της Εθνικής Φρουράς καταδεικνύεται ότι οι νεαροί που αιτούνται αναστολής ή και απαλλαγής της θητείας τους, συνήθως «δασκαλεύονται» εκ των προτέρων από ομοίους τους με… πείρα και αναφέρουν πως αν δεν δοθεί αναστολή ή απαλλαγή, τότε θα αυτοκτονήσουν. Ασφαλώς και πρόκειται για μια απειλή, η οποία ουσιαστικά αποτελεί έμμεσο εκβιασμό, αφού κανένας ψυχίατρος ή άλλος αρμόδιος αξιωματικός δεν θα διακινδυνεύσει να υποχρεώσει ένα άτομο, το οποίο προειδοποιεί με αυτοκτονία, να υπηρετήσει τη στρατιωτική του θητεία, μας δήλωσε αξιωματικός της Στρατολογίας, ο οποίος ρωτήθηκε σχετικά με το θέμα των αναστολών και των απαλλαγών στην Εθνική Φρουρά και το οποίο θέμα, όπως προαναφέραμε, έχει καταντήσει πραγματική «γάγγραινα» για το στράτευμα.

Φεύγουν μέσω Τύμπου

Στη συνέχεια, αφού προηγουμένως εξασφαλίσουν την εξάμηνη αναστολή ή αναβολή, όπως μας αποκάλυψε στρατιωτική πηγή, «φεύγουν για να σπουδάσουν, όταν οι συνομήλικοι και φίλοι τους υπηρετούν εύορκα και ένστολα την πατρίδα. Συνήθως, πρόσθεσε, φεύγουν μέσω του κατεχόμενου αεροδρομίου της Τύμπου και μην τους είδατε και μην τους απαντήσατε», μας είπε χαρακτηριστικά η ίδια στρατιωτική πηγή, προσθέτοντας ακόμα πως «αυτό που διαπράττουν αυτά τα θλιβερά μαμμόθρεφτα, άθλιοι βλαστοί πωρωμένων οικογενειών, με την ενσυνείδητη ενθάρρυνση, υποκίνηση και βοήθεια των γονιών τους, είναι συνειδητή παρανομία, είναι φυγοστρατία, είναι κατάντημα, είναι ευθεία υπονόμευση της κατεχόμενης πατρίδας μας και της ΕΦ. Αυτοί οι αχρείοι, συνέχισε, με εξίσου αχρείους γονείς, μετά από 5-6 χρόνια θα επιχειρήσουν να έλθουν πίσω στην Κύπρο και είναι σίγουρο ότι θα τα καταφέρουν να μη διωχθούν. Μάλιστα, θα διεκδικήσουν δημόσιες θέσεις και αξιώματα, και θα έχουν την απαίτηση να κυβερνήσουν έναν τόπο που εγκατέλειψαν εν ώρα καθήκοντος, κατέληξε η ίδια στρατιωτική πηγή.

Από το 1999 παίρνει δραματικές διαστάσεις

Το φαινόμενο της φυγοστρατίας δεν είναι νέο…«φρούτο». Παρατηρείται εδώ και χρόνια, και συγκεκριμένα από το 1999 μέχρι τις μέρες μας, που άρχισε πλέον να παίρνει δραματικές διαστάσεις. Μελέτη, που διενεργήθηκε από το Υπ.Αμ. και που εξασφάλισε η «Σημερινή» για την περίοδο 1999-2004, καταδεικνύει ότι ένας στους δέκα νέους που κατατάγηκαν στην ΕΦ, ζήτησαν και πήραν αναστολή για ιατρικούς λόγους, ενώ οι μισοί από αυτούς στη συνέχεια απαλλάχθηκαν οριστικά από την υποχρέωσή τους να υπηρετήσουν τη στρατιωτική τους θητεία και την πατρίδα τους. Τα βασικά πορίσματα της μελέτης που διενήργησε τον Νοέμβριο του 2004 το Υπ.Αμ. και η ΕΦ έχουν ως εξής:

1. Eπί συνόλου 34.185 καταταγέντων την τελευταία εξαετία, 2.779 στρατεύσιμοι ή 8,13% πήραν αναστολή για ψυχολογικούς λόγους και άλλοι 469 στρατεύσιμοι ή ποσοστό 1,37% για άλλες παθήσεις.

2. Από το σύνολο των καταταχθέντων, 65 άτομα ή 0,19% κρίθηκαν απευθείας ακατάλληλοι προς στράτευση για ψυχολογικούς λόγους, ενώ 665 άτομα ή ποσοστό 1,94% ζήτησαν και απαλλάχθηκαν για άλλες παθήσεις.

3. Από 2.779 στρατεύσιμους που πήραν αναστολή για ψυχολογικούς λόγους, οι 1.537 ή ποσοστό 55,31% κρίθηκαν στο τέλος ακατάλληλοι για στράτευση (κατηγορία Ι/5) ενώ 506 ή ποσοστό 18,21% υπηρέτησαν τη θητεία τους. Άλλοι 736 ή ποσοστό 26,48% διατελούσαν σε κατάσταση αναστολής.

4. Αφού ληφθεί υπόψη ότι οι στρατεύσιμοι που ενώ πήραν αναστολή υπηρέτησαν στη συνέχεια τη θητεία τους, διαμορφώνεται η ακόλουθη κατάσταση: 1.602 στρατεύσιμοι ή ποσοστό 4,69% επί του συνόλου των καταταχθέντων κρίθηκαν ακατάλληλοι και δεν υπηρέτησαν.

5. Ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι η χορήγηση αναστολών μόνο για ψυχολογικούς λόγους παρουσιάζει αυξητικές τάσεις. Ειδικότερα το 1999 οι αναστολές ήταν 211, το 2000 ήταν 290, το 2001 413, το 2002 433, το 2003 αυξήθηκαν σε 487 και το 2004 εκτοξεύτηκαν στις 945.

6. Αντίθετα, για την ίδια περίοδο πάντα (1999-2004) ο αριθμός όσων κρίθηκαν στο τέλος ακατάλληλοι και απολύθηκαν ως Ι/5 για ψυχολογικούς λόγους μειώνεται. Από 184 άτομα που ήταν το 1999 ανέβηκαν σε 357 το 2001 και σε 366 το 2002 και κατέβηκαν το 2003 σε 226 και το 2004 σε 240.

ΠΕΤΡΟΣ ΚΑΡΕΚΛΑΣ: Οι νέοι μας δεν μαθαίνουν στην πειθαρχία και αυτοσυγκράτηση.

Για το τι ακριβώς συμβαίνει στην ΕΦ, είχαμε μιαν άκρως ενδιαφέρουσα συνομιλία με τον Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Άμυνας Πέτρο Καρεκλά, ο οποίος, όπως μας είπε μεταξύ άλλων, η αυξητική τάση που παρατηρείται σήμερα στις απαλλαγές και αναστολές, οφείλεται στο γεγονός ότι οι νέοι μας σήμερα δεν μαθαίνουν μέσα στην οικογένειά τους να έχουν όρια, πειθαρχία και αυτοσυγκράτηση. Να έχουν, δηλαδή, τη δύναμη να θέσουν κατά μέρος τις ατομικές και εγωκεντρικές τους επιδιώξεις και επιθυμίες, προς χάριν της ομάδας στην οποία διαβιώνουν.

Αυξάνονται κάθε χρόνο οι ακατάλληλοι για στράτευση λόγω ψυχολογικών παθήσεων

Στο μεταξύ, σύμφωνα με νεότερα στοιχεία που εξασφαλίσαμε από το Υπουργείο Άμυνας, αυξητική παραμένει η τάση για αναβολές υγείας λόγω ψυχολογικών παθήσεων και μετά το έτος 2004, με αποτέλεσμα να φθάσουμε το 2005 τα 954 άτομα, το 2006 τα 1163, το 2007 τα 1290 και το 2008 τα 1293 άτομα, ενώ ακατάλληλοι για στράτευση λόγω ψυχικών παθήσεων για το έτος 2005 κρίθηκαν 349 άτομα, για το 2006 566, για το 2007 498 και για το 2008 995 άτομα. Μέσα από τη μελέτη για την περίοδο 1999-2004, ζητήθηκε η λήψη μέτρων για όσους παίρνουν αναστολή ή απαλλαγή για ψυχολογικούς λόγους. Οι προτάσεις που διαβιβάστηκαν από το Υπουργείο Άμυνας τότε στο Τμήμα Διοίκησης Προσωπικού προέβλεπαν:

1. H πρόσληψη άρρενα στο δημόσιο να προϋποθέτει την εκπλήρωση των στρατιωτικών του υποχρεώσεων ή τη νόμιμη απαλλαγή του, όχι όμως για ψυχολογικούς λόγους.

2. Σε περίπτωση που άτομο έχει απαλλαγεί από την ΕΦ ή πήρε αναστολή είναι υποψήφιο για πρόσληψη στο δημόσιο, να υποβάλλεται σε εξέταση από υγειονομική επιτροπή και αν κριθεί ικανός για την προκηρυχθείσα θέση, τότε να υποχρεούται να υπηρετήσει τη στρατιωτική του θητεία πριν αναλάβει καθήκοντα στο δημόσιο.

3. Να μη δικαιούνται άδεια οδήγησης όσοι είναι με αναστολή ή απαλλάχθηκαν για ψυχολογικούς λόγους.

4. Να μη δικαιούνται άδεια κατοχής ή χρήσης όπλου ή άδεια κυνηγίου όσοι για ψυχολογικούς λόγους απαλλάχθηκαν ή πήραν αναστολή.

Αυτά ήταν τα μέτρα που εισηγήθηκαν τότε το Υπ.Αμ. και το ΓΕΕΦ, τα οποία όμως ποτέ δεν εφαρμόστηκαν, διότι αποτελούσαν και αποτελούν κοινωνική ανισότητα, όπως ισχυρίστηκαν τότε άτομα που επικαλέστηκαν το Ευρωπαϊκό Δίκαιο.

Κοινωνική ανισότητα

Σύμφωνα με τις πρόνοιες του Ευρωπαϊκού Δικαίου, η αναγραφή της στρατιωτικής ικανότητας στα προσωπικά δεδομένα του ατόμου απαγορεύεται να γνωστοποιείται. Δηλαδή, είναι προς χρήση μόνο από την ΕΦ και το ίδιο το άτομο. Έτσι, άτομα που απαλλάχθηκαν της θητείας λόγω ψυχολογικών προβλημάτων, μπορούν να διοριστούν στο δημόσιο σε όλες τις βαθμίδες ή να γίνουν επαγγελματίες οδηγοί στις δημόσιες συγκοινωνίες κ.λ.π. Το γεγονός αυτό δημιουργεί, από ηθικής πλευράς, κοινωνική ανισότητα ανάμεσα στη συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών που υπηρέτησαν τη στρατιωτική τους θητεία με τη μειοψηφία αυτών που αποφεύγουν να υπηρετήσουν.

Σημειώνεται πως όταν πριν από μερικά χρόνια το θέμα απασχόλησε τη Βουλή, η ΕΦ εισηγήθηκε ανάμεσα σε άλλα όπως όσοι αιτούνται απαλλαγής θητείας και στη συνέχεια αιτούνται διορισμό στο δημόσιο, να υποχρεούνται επαναξιολόγησης από ειδική επιτροπή και αν διαπιστωθεί ότι είναι ικανοί, να δικαιούνται μεν διορισμό αφού προηγουμένως εκπληρώσουν τη στρατιωτική τους θητεία. Περιττό να λεχθεί ότι όλες οι εισηγήσεις του Υπ. Αμ και της ΕΦ τότε, υπήρξαν γράμμα κενό με αποτέλεσμα να συνεχίζεται το φαινόμενο της φυγοστρατίας και τώρα όπως και τότε.

Ψάχνουν λύσεις

Το πρόβλημα με τις φυγοστρατίες ανησυχεί σε όπως είναι φυσικό, ανησυχεί σε μεγάλο βαθμό το Υπ.Αμ και το ΓΕΕΦ τα οποία για μια ακόμα φορά ψάχνουν και…ψάχνονται να βρουν λύσεις για την φυγοστρατία που παίρνει ανησυχητικές διαστάσεις. Όπως δήλωσε και ο Υπ.Αμ. Κώστας Παπακώστας, το Υπουργείο σε συνεργασία με το ΓΕΕΦ ετοιμάζει νέο νομοσχέδιο με την ελπίδα να ρυθμιστεί το όλο θέμα. Σε πρόσφατες δηλώσεις του ο Υπ.Αμ. Κώστας Παπακώστας, εξέφρασε την ελπίδα ότι το νέο τροποποιητικό νομοσχέδιο θα είναι έτοιμο με τη νέα χρονιά και αφού προηγουμένως τύχει της νομοτεχνικής επεξεργασίας από την Νομική Υπηρεσία και στη συνέχεια ψηφισθεί από τη Βουλή. Σε ότι αφορά τη μείωση της στρατιωτικής θητείας στους19 μήνες, δήλωσε ότι προτεραιότητα έχει η αναδιοργάνωση, το πρόβλημα της φυγοστρατίας και στη συνέχεια το θέμα της μείωσης της στρατιωτικής θητείας.

ΠΗΓΗ

ΕΛΛΑΣ