ΚΩΣΤΑΣ ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ
Αυγούστου 31, 2009 at 7:28 μμ | In ΕΛΛΑΣ, ΕΛΛΗΝΕΣ ΠΟΙΗΤΕΣ | Leave a CommentTags: Έλληνες ποιητές, Ελεγεία και σάτιρες, Κώστας Καρυωτάκης, Καρυωτάκης, Ο πόνος του ανθρώπου και των πραγμάτων, Πρέβεζα, ιδανικοί αυτόχειρες, Nηπενθή

Aς ανατρέξουμε για λίγο στην τρυφερή, μελαγχολική, ποίηση του μεγάλου αυτού ποιητή…..
Ας προσπαθήσουμε να μπούμε στην ψυχή του και να νοιώσουμε τα συναισθήματα ενός γεμάτου ζωή διανοητή ….
Ενός ονειροπόλου ιδανικού αυτόχειρα….
“Ο Κώστας Καρυωτάκης γεννήθηκε στην Τρίπολη το 1896 και από την εφηβική του ηλικία εκδηλώθηκε η λογοτεχνική του κλίση. Σπούδασε νομική στο πανεπιστήμιο της Αθήνας. Διορίσθηκε δημόσιος υπάλληλος στη νομαρχία Θεσσαλονίκης το 1920 κι μετά από αρκετές μεταθέσεις κατέληξε στην Πρέβεζα το 1928. Όλα αυτά τα χρόνια δεν καταφέρνει να νιώσει ευτυχισμένος απ’ την ζωή του και η κατάσταση δυσκολεύει όταν μετατίθεται στην Πρέβεζα. Δεν είναι απαισιόδοξος, αλλά αρνείται να ζεί συμβατικά. Έχει απομυθοποιήσει τα ιδανικά της ζωής και τον κυριαρχεί ο εφήμερος χαρακτήρας της. Οι λίγες χαρές της δεν του αρκούν. Η ποίηση είναι η μόνη του διέξοδος. Η σάτιρα του Kαρυωτάκη είναι λυρική, κρύβοντας στα βάθη της μιά νότα πίκρας και σαρκασμού. Ο Καρυωτάκης οραματίζεται έναν ιδεατό κόσμο, όπου ο άνθρωπος θα μπορεί να ζήσει ελεύθερος, χωρίς συμβατικότητες. Η ιδέα της αυτοκτονίας που τον απασχολεί αρκετό καιρό, αρχίζει να ωριμάζει μέσα του. Στις 20 Ιουλίου 1928 κάνει την πρώτη απόπειρα αυτοκτονίας, πέφτοντας γυμνός στη θάλασσα. Δέκα περίπου ώρες προσπαθούσε να πνιγεί, αλλά τελικά δεν τα κατάφερε. Την επόμενη μέρα αγόρασε ένα πιστόλι και σημαδεύοντας την καρδιά του έδωσε τέλος στη ζωή του. Με την αυτοκτονία του, προσθέτει στην ποίησή του την δραματική σφραγίδα της ειλικρίνειάς του”.

Οι ποιητικές συλλογές του Καρυωτάκη:
“Ο πόνος του ανθρώπου και των πραγμάτων”
“Nηπενθή”
“Ελεγεία και σάτιρες”

ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ
Εγώ δεν επλανήθηκα σε δάση απάρθενα, βουερά,
μηδέ η ριπή μ’ εχτύπησε του ωκεάνειου ανέμου.
Σκλάβο πουλί, τ’ ανώφελα πηγαίνω σέρνοντας φτερά
και δε θα ιδώ τους ουρανούς που νοσταλγώ, ποτέ μου.
Μα πάντα, ω φύση, αλίμονο! πόσο η ψυχή μου ταπεινή
λάτρισσα στο παραμικρό γίνεται μάντεμά σου,
και πόσο, τώρα που η βραδιά θα πέσει φθινοπωρινή,
το καθετί περσότερο μου λέει την ομορφιά σου!
Με μιαν ακρούλα σύννεφου ταξιδεμένου με καλείς,
με το χρυσίο χαμόγελο του μαραμένου βρύου,
μ’ ένα χορτάρι ανάμεσα στις πλάκες όλες της αυλής,
που το σαλεύει μοναχό η πνοή του Σεπτεμβρίου.
Και τη φωνή σου ακούγοντας, τη μυστικιά, τη δυνατή,
ω φύση, θα ‘ρθω κάποτε φέρνοντας το σταυρό μου.
Θα’ ναι το χώμα σου ελαφρό, και θα ‘ναι πάντα ονειρευτή
η ώρα με τ’ αναπάντεχο τέλος του μάταιου δρόμου!
ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ (ΕΛΕΓΕΙΑ ΚΑΙ ΣΑΤΙΡΕΣ)

ΕΥΓΕΝΕΙΑ
Κάνε τον πόνο σου άρπα.
Και γίνε σαν αηδόνι,
και γίνε σα λουλούδι.
Πικροί όταν έλθουν χρόνοι,
κάνε τον πόνο σου άρπα
και πέ τονε τραγούδι.
Μη δέσεις την πληγή σου
παρά με ροδοκλώνια.
Λάγνα σου δίνω μύρα
για μπάλσαμο και αφιόνια.
Μη δέσεις την πληγή σου,
και το αίμα σου, πορφύρα.
Λέγε στους θεούς «να σβήσω!»
μα κράτα το ποτήρι.
Κλότσα τις ημέρες σου όντας
θα σου ‘ναι πανηγύρι.
Λέγε στους θεούς «να σβήσω!»
μα λέγε το γελώντας.
Κάνε τον πόνο σου άρπα.
Και δρόσισε τα χείλη
στα χείλη της πληγής σου.
Ένα πρωί, ένα δείλι,
κάνε τον πόνο σου άρπα
και γέλασε και σβήσου.
ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ (ΝΗΠΕΝΘΗ)
Α. Χ.
Σχετικά θέματα
Κώστας Κρυστάλλης
Μανώλης Καλομοίρης
Κωστής Παλαμάς: Η φλογέρα του βασιλιά
ΕΛΛΑΣ
«Η Τουρκία δεν είναι ευρωπαϊκή χώρα»
Αυγούστου 31, 2009 at 8:06 πμ | In ΕΛΛΑΣ, ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ, ΤΟΥΡΚΙΑ | Leave a CommentTags: Ceuta, παντουρκισμός, Ατατούρκ, Αγγλία, Αντενάουερ, Ανατολή, Αναγέννηση, Βίκτορ Ουγκό, Ευρωπαϊκή Ένωση, Ευρώπη, Ευραραβία, ΗΠΑ, Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, Κεμάλ Ατατούρκ, Μεμχέτ Β’, Ντε Γκολ., Ουιγούροι, Πάπας Πίος ΧΙΙ, Πολ Βαλερί, Ρεουνιόν, Σομπιέσκι, Τζένγκις Χαν, Τουρκία, γαλλικός διαφωτισμός, γερμανικός ρομαντισμός, η ναυμαχία του Λεπάντε, ιουδαιοχριστιανική παράδοση, μουσουλμανικές ρίζες της Ευρώπης, οθωμανική αυτοκρατία, Marc Rousset, Melilla, Piccolomori
ΑΝ ΕΝΤΑΧΘΕΙ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΘΑ ΕΙΝΑΙ Ο ΤΡΙΤΟΣ «ΔΟΥΡΕΙΟΣ ΙΠΠΟΣ» ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΗΣ
Η Ευρώπη, γράφει ο Marc Rousset, είναι ένας πολιτισμός, ένα σύνολο δηλαδή κληρονομιάς θρησκευτικής, φιλοσοφικής, πολιτιστικής, καλλιτεχνικής που είναι κοινό κεκτημένο των κοινωνιών μας.
Οι ευρωπαϊκές αξίες έρχονται από την ιστορία μας, τη γεωγραφική μας θέση, τις κοινωνικές συνθήκες. Έχουν την πηγή τους στην ιουδαιοχριστιανική παράδοση, στην ελληνική και τη λατινική αρχαιότητα, στο δημιουργικό κίνημα της Αναγέννησης, στην περίοδο του γαλλικού διαφωτισμού, στον γερμανικό ρομαντισμό και στη συμβολή του ορθολογισμού και της επιστημονικής σκέψης. Η γεωγραφία, η ιστορία και ο τρόπος σκέψεως είναι τα θεμέλια υπάρξεως της Ευρώπης.
Στο όνομα ενός «νέου κόσμου», του οποίου θα ήμασταν όλοι «πολίτες», πρέπει να διαγράψουμε την Ευρώπη ως κληρονόμο της Βίβλου, της Αθήνας, της Ρώμης; Δεν είναι αποκρουστικό να ακούγονται λυρικές εξάρσεις για δήθεν «μουσουλμανικές ρίζες της Ευρώπης»; Η προοπτική αυτή διεγείρει και ικανοποιεί διάφορους εκπροσώπους της πολιτικής και των μαζικών μέσων επικοινωνίας, που συμπεριφέρονται παθητικά και μιμητικά σαν πρόβατα, γιατί νομίζουν ότι βρίσκουν σ’ αυτήν την εικονοκλαστική συμπεριφορά κάποιου είδους «εκσυγχρονισμό».
Σ’ αυτόν όμως τον προγραμματισμένο θάνατο ενός πολιτισμού δεν υπάρχει τίποτε το ένδοξο ή το χαροποιητικό. Ο Πολ Βαλερί αποκαλούσε την Ευρώπη «γη που εκρωμαΐσθηκε, εκχριστιανίσθηκε και υπόκειται στην πειθαρχία του ελληνικού πνεύματος». Να ισχυρίζεται κανείς, με αυτό το κριτήριο, ότι η Τουρκία είναι δήθεν ευρωπαϊκή ισοδυναμεί με απάτη. Το μόνο που δικαιολογεί την τουρκική υποψηφιότητα είναι η θέληση αυτών που θέλουν να συμπίπτει η Ευρωπαϊκή Ένωση με την εξωτερική περίμετρο του ΝΑΤΟ. Αυτή όμως θα ήταν… αμερικανική Ευρώπη.
Υποστηρίζοντας την ένταξη της Τουρκίας, οι ΗΠΑ και η Αγγλία εξυπηρετούν δικά τους συμφέροντα. Έχοντας συνείδηση των συμφερόντων τους, οι Αγγλοσάξονες παρουσιάζονται δημοσίως ως οι πρωταγωνιστές για τη διεύρυνση της ΕΕ. Οι Αμερικανοί γιατί δεν θέλουν πραγματικά μια Ευρώπη θεσμικά ισχυρή, ικανή να αμφισβητήσει κάποτε την παγκόσμια ηγεσία τους. Άλλωστε οι Άγγλοι είχαν πάντοτε ως όνειρο μια τεράστια ζώνη ελεύθερων συναλλαγών, που ταυτοχρόνως θα διαφύλασσε την «κυριαρχία τους και τον ρόλο της Μ. Βρετανίας ως κομβικής και αναντικατάστατης χώρας στις διατλαντικές σχέσεις», όπως προείδε και αντελήφθη πλήρως ο στρατηγός Ντε Γκολ.
Επιδιώκοντας την ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ, οι ΗΠΑ και η Αγγλία υπερασπίζουν συμφέροντα που δεν είναι δικά μας, γιατί στην πραγματικότητα θέλουν μ’ αυτόν τον τρόπο να διαχύσουν διαλυτικά την Ευρώπη. Αυτό δηλαδή θα είναι το τέλος της Ευρώπης, γιατί θα είναι μια Ευρώπη που δεν θα έχει σύνορα. Οπότε γιατί να μην ενταχθούν τότε ο Λίβανος, οι χώρες του Καυκάσου, το Ισραήλ και η Παλαιστίνη; Εάν θέλουμε μια ΕΕ η οποία να είναι ζώνη ελεύθερου εμπορίου, όπως η NAFTA μεταξύ ΗΠΑ, Μεξικού και Καναδά, τότε και η Τουρκία έχει σε μια τέτοια ζώνη τη θέση της, όπως επίσης η Ρωσία, η Ουκρανία, το Μαρόκο.
Το ευρωπαϊκό σχέδιο όμως του Αντενάουερ και του Σουμάν ήταν σχέδιο ομοσπονδιακό. Οι ΗΠΑ και το Μεξικό έχουν πολλές ομοιότητες με την Ευρώπη και την Τουρκία. Κανένας όμως δεν προτείνει την ένωσή τους. Οι δύο αυτές χώρες έχουν μεταξύ τους μόνο σχέσεις διμερούς συνεργασίας. Η Ευρώπη πρέπει, ασφαλώς, να έχει συνεργασία με την Τουρκία. Πρέπει όμως να έχει και συνεργασία με τη Ρωσία, χωρίς να ξεχνά και τον μεσογειακό κόσμο. Μοιρασμένη μεταξύ του Ισλάμ, του κοσμικού κράτους του Ατατούρκ, του παντουρκισμού, του εθνικισμού, της ευρωπαϊκής φιλοδοξίας και της στρατηγικής εταιρικής σχέσεως με τις ΗΠΑ, η Τουρκία πρέπει να επιλύσει μια περίπλοκη εξίσωση, με όρους συχνά αντιφατικούς. «η Ευρώπη δεν είναι απαραίτητη στην Τουρκία». Ενδεχόμενη ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ θα ήταν μια παράλογη απόφαση. Με τα 70 εκατομμύρια κατοίκων και τα 200 εκατομμύρια τουρκόφωνων, η Τουρκία θα είχε στην ΕΕ καθοριστικό βάρος. Το σύνολο σχεδόν των «καλώς σκεπτόμενων» θα εύχονταν να πουλήσουν την ψυχή τους στη μουσουλμανική Τουρκία, πιστεύοντας αφελώς ότι με τον τρόπο αυτόν θα έβρισκαν την ειρήνη.
Οι ΗΠΑ και το Μεξικό έχουν πολλές ομοιότητες με την Ευρώπη και την Τουρκία. Κανένας όμως δεν προτείνει την ένωσή τους. Οι δύο αυτές χώρες έχουν μεταξύ τους μόνο σχέσεις διμερούς συνεργασίας. Η Ευρώπη πρέπει, ασφαλώς, να έχει συνεργασία με την Τουρκία. Πρέπει όμως να έχει και συνεργασία με τη Ρωσία, χωρίς να ξεχνά και τον μεσογειακό κόσμο. Μοιρασμένη μεταξύ του Ισλάμ, του κοσμικού κράτους του Ατατούρκ, του παντουρκισμού, του εθνικισμού, της ευρωπαϊκής φιλοδοξίας και της στρατηγικής εταιρικής σχέσεως με τις ΗΠΑ, η Τουρκία πρέπει να επιλύσει μια περίπλοκη εξίσωση, με όρους συχνά αντιφατικούς. Μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο ένας τούρκος υπουργός Εξωτερικών θεώρησε σκόπιμο να πει ότι «η Ευρώπη δεν είναι απαραίτητη στην Τουρκία». Ενδεχόμενη ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ θα ήταν μια παράλογη απόφαση. Με τα 70 εκατομμύρια κατοίκων και τα 200 εκατομμύρια τουρκόφωνων, η Τουρκία θα είχε στην ΕΕ καθοριστικό βάρος. Το σύνολο σχεδόν των «καλώς σκεπτόμενων» θα εύχονταν να πουλήσουν την ψυχή τους στη μουσουλμανική Τουρκία, πιστεύοντας αφελώς ότι με τον τρόπο αυτόν θα έβρισκαν την ειρήνη.
Η Τουρκία δεν ανήκει στην Ευρώπη ούτε από την ιστορία της ούτε από τη γεωγραφία της ούτε από τον πολιτισμό της. Θα ήταν για την Ευρωπαϊκή Ένωση ένας βρόχος οικονομικός κι ένας βρόχος στρατηγικός (Κύπρος, Βαλκάνια, Κουρδιστάν, πρώην Σοβιετικές Δημοκρατίες της Κεντρικής Ασίας). Η Ευρώπη έχει χριστιανικές ρίζες, ενώ η Τουρκία μουσουλμανικές.
Σε ποσοστό μεγαλύτερο του 75% οι Γάλλοι θεωρούν ότι η συγχώνευση της Τουρκίας στην Ευρώπη δεν δικαιολογείται. Το πρόβλημα όμως είναι ότι ορισμένοι «καλώς σκεπτόμενοι» υποστηρίζουν τη συγχώνευση αυτή για ιδεολογικούς λόγους και κάνουν το καθετί για να διαβολοποιήσουν την κοινή λογική των Ευρωπαίων.
Η Τουρκία δεν είναι ευρωπαϊκή, τα Ουράλια δεν είναι σύνορο, ενώ ο Βόσπορος είναι. Η Τουρκία ανήκει στην Ανατολή και φαίνεται, ολοένα και περισσότερο, ότι η παρένθεση που άνοιξε ο Κεμάλ Ατατούρκ στην ιστορία των Οθωμανών κλείνει σιγά σιγά. Από την ιστορία της η Τουρκία δεν ανήκει στην Ευρώπη. Η Τουρκία αποτελεί μέρος της Μέσης Ανατολής. Οι Τούρκοι όμως προέρχονται από την Άπω Ανατολή (βορειοδυτική Κίνα), ειδικότερα από την περιοχή Αλτάι, τη Νότια Σιβηρία, τη λίμνη Βαϊκάλη και το κινεζικό Τουρκεστάν. Οι τουρκικοί λαοί, που είχαν νομαδικό, κτηνοτροφικό και πολεμικό τρόπο ζωής, ήρθαν μεταναστεύοντας περί το 1000 μ.Χ. στα σύνορα της αραβικής αυτοκρατορίας. Προσχωρώντας στο
Ισλάμ, πήραν σιγά σιγά τον έλεγχο και την ηγεσία της αυτοκρατορίας αυτής, διατηρώντας τη γλώσσα και ορισμένα ήθη και έθιμά τους. Αυτά προέρχονταν από τον τόπο καταγωγής τους, την «αυτοκρατορία των Στεπών», αυτήν την τεράστια ασταθή ζώνη της Κεντρικής και της Νοτιοδυτικής Ασίας. Οι Ουιγούροι στην επαρχία Ξινγιάνγκ της Κίνας μιλούν ακόμη σήμερα τα τουρκικά.
Τον 11ο αιώνα η Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία του Βυζαντίου, η ίδια διάδοχος των Ελλήνων (μετά το 330 μ.Χ.) που κυριαρχούσαν στο έδαφος της σημερινής Τουρκίας, συρρικνώνεται προοδευτικά λόγω των διαδοχικών κατακτήσεων των τουρκικών φυλών, γνωστών ως Σελτζούκων, που ήρθαν από την Ασία. Σημειωτέον, μέχρι τότε δεν υπήρχαν τούρκοι κάτοικοι στη Μικρά Ασία. Η τελευταία ήταν υπό ελληνική κυριαρχία, σε συνέχεια της εκστρατείας του Μ. Αλεξάνδρου και της ήττας του βασιλέως των Περσών στη μάχη της Ισσού (333 π.Χ.). Ο αγώνας μεταξύ των δύο θεολογικοστρατηγικών δυνάμεων υπήρξε σκληρός. Οι Τούρκοι νίκησαν τον βυζαντινό αυτοκράτορα Διογένη Ρωμανό στο Ματζικέρτ το 1071, σε μια από τις μεγαλύτερες μάχες της ιστορίας. Ο Τζένγκις Χαν, έχοντας σαρώσει το τουρκικό σουλτανάτο στη Μογγολία το 1221, απέκοψε τους Τούρκους από την Ανατολή και τους ανάγκασε να στραφούν οριστικά προς τη Δύση. Οι Τούρκοι ανεδείχθησαν εκ νέου νικητές κατά των Βυζαντινών του Μανουήλ Β’ Παλαιολόγου (1348 – 1425). Ο αυτοκράτωρ Κωνσταντίνος Παλαιολόγος ο ΧΙ έπεσε μαχόμενος κατά την πτώση της Κωνσταντινουπόλεως το 1453.
Μετά την πτώση της βυζαντινής πρωτεύουσας ο Καρδινάλιος Piccolomori, ο μελλοντικός Πάπας Πίος ΧΙΙ, έγραψε: «Αποκόπτουν από την Ευρώπη το ανατολικό της τμήμα». Για να δώσει όλη τη διάσταση του γεγονότος, δεν αναφέρθηκε μόνο στους εκκλησιαστικούς πατέρες αλλά και στους ποιητές της Αρχαίας Ελλάδος. Αυτή η καταστροφή, είπε, είναι ο «δεύτερος θάνατος του Ομήρου, του Σοφοκλή και του Ευριπίδη». Ο Πάπας Πίος ΧΙΙ πέθανε το 1464 με την απελπισία στην καρδιά, γιατί δεν μπόρεσε να συγκεντρώσει τον απαραίτητο στρατό και στόλο για να ελευθερώσει την Κωνσταντινούπολη. Ο επεκτατισμός της νέας οθωμανικής αυτοκρατορίας υπήρξε για τη Δυτική Ευρώπη πηγή ανησυχίας και πολύ συχνά τρόμου. Μέχρι τον 17ο αιώνα, ο πολιτικός ορίζοντας των Παπών ήταν πώς να συνενώσουν την Ευρώπη σε σταυροφορία κατά των Τούρκων.
Τα δύο αποφασιστικά κτυπήματα που ανέκοψαν τον οθωμανικό επεκτατισμό στην Ευρώπη, με αμφίρροπη άλλωστε την τύχη των όπλων, ήταν η ναυμαχία του Λεπάντε (Ναύπακτος) το 1571, κατά την οποία ο χριστιανικός στόλος του Ιερού Συνδέσμου, διοικούμενος από τον Δον Χουάν της Αυστρίας, απελευθέρωσε τη Δυτική Μεσόγειο, και η μάχη στη Βιέννη, το 1529. Η τελευταία ακολουθήθηκε αργότερα από τη μάχη του 1683, που σημάδεψε την απαρχή της οθωμανικής παρακμής. Στις 12 Σεπτεμβρίου του 1683, μπροστά από τα τείχη της Βιέννης, 65.000 καθολικοί και προτεστάντες στρατιώτες, αποτελώντας ενός είδους χριστιανικό «ευρωπαϊκό στρατό» με επικεφαλής τον δούκα Κάρολο της Λωραίνης και τον βασιλέα της Πολωνίας Ιωάννη Γ’ Σομπιέσκι, αντιμετώπισαν και έτρεψαν σε φυγή 200.000 στρατιώτες του σουλτάνου Μεμχέτ Β’. Η μουσουλμανική πρόοδος στη ΝΑ Ευρώπη απετράπη για τους επόμενους τρεις αιώνες. Χωρίς αυτές τις νίκες θα ήμασταν τα παιδιά της Κωνσταντινούπολης και, όπως συνέβη σε όλες τις χώρες που κατακτήθηκαν από τους Τούρκους, οι εκκλησίες μας δεν θα έπρεπε να ήταν πιο ψηλές απ’ όσο ένας πολεμιστής πάνω στο άλογό του.
Ο Βίκτορ Ουγκό γράφει στα κείμενά του για την Ανατολή, για τις σφαγές των Τούρκων στη Χίο το 1822. Το σχετικό ποίημά του ονομάζεται «Το παιδί». Οι Τούρκοι πέρασαν από εκεί. Τα πάντα είναι τώρα ερείπια και πένθος. Η Χίος, το νησί του κρασιού, δεν είναι πια παρά τόπος καταστροφής. Ο ποιητής συναντά ένα παιδί «ταπεινωμένο». «Τι θέλεις; Ένα λουλούδι, ένα φρούτο ή ένα μαγικό πουλί;». «Φίλε», του απαντά το παιδί με τα μπλε μάτια, «θέλω πυρίτιδα και σφαίρες».
Η Τουρκία δεν μπήκε λοιπόν στην Ευρώπη με πολιτιστική ώσμωση, αλλά με εισβολή, κατάκτηση, καταπίεση, τρόμο, εποικισμό. Η οθωμανική αυτοκρατία αντετάχθη με σφοδρότατη αντίσταση στην επανακατάκτηση που διεξήγαγαν η Αυστροουγγαρία και η Ρωσία. Η άφιξη των Τούρκων στη Μεσόγειο τον 11ο αιώνα και ο εξισλαμισμός της περιοχής μεγάλωσαν το αίσθημα απωθήσεως της Ευρώπης προς αυτήν την προέκταση της Ασίας. Από τον μεγάλο Τούρκο ως την Υψηλή Πύλη, μεταξύ ευνούχων και χαρεμιών, τουρκικών λουτρών και τουρκικών καφενείων, η Ανατολή άσκησε μια ορισμένη αμφίσημη γοητεία στη Δύση. Οι σχέσεις όμως μεταξύ Ευρωπαίων και Τούρκων ήταν πάντα σχέσεις σκληρής αντιπαράθεσης, που έληξαν με την αποσάθρωση της οθωμανικής αυτοκρατορίας το 1918.
Η τουρκική κατοχή στην Κύπρο, το 1974, μπορεί να θεωρηθεί ως μια τελευταία εκδήλωση αυτού του διαιώνιου αγώνα. Προτού ο Καρδινάλιος Ράτσιγκερ γίνει ο Πάπας Βενέδικτος 16ος είχε πει: «Από ιστορική και πολιτιστική άποψη η Τουρκία έχει πολύ λίγα να μοιρασθεί με την Ευρώπη. Το Ισραήλ και η Ρωσία είναι ασφαλώς πολύ πιο “Ευρωπαίοι” από την Τουρκία».
Η γεωγραφία και ο πολιτισμός της Τουρκίας την αφήνουν έξω από την Ευρώπη. Η γεωγραφία «είναι η μόνη παράμετρος της ιστορίας που δεν αλλάζει», έλεγε ο Βίσμαρκ. Δεν είναι η κατάκτηση της Κωνσταντινούπολης που καθιστά ευρωπαϊκή την Τουρκία, ούτε το μικρό έδαφος που κατέχει στη Θράκη, που με τίποτε δεν αντισταθμίζει τα 780.000 τ.χλμ. της Ανατολίας. Ο Βόσπορος μπορεί να μας κάνει να ονειρευόμαστε, αλλά ο Κεμάλ Ατατούρκ επέλεξε να μετατοπίσει την πρωτεύουσα της χώρας στην Άγκυρα, στο οροπέδιο της Ανατολίας, για να είναι στραμμένη προς τη Μέση Ανατολή, την Ασία και το σύνολο της Μεσογείου τουλάχιστον τόσο όσο και προς την Ευρώπη.
Το ευρωπαϊκό πρόσωπο της Τουρκίας, που ενσαρκώνεται από τις σύγχρονες ελίτ της Κωνσταντινούπολης, γοητεύει. Το άλλο όμως πρόσωπο της ΝΑ Ανατολίας τρομάζει με την καθυστέρησή του. Το 95% του εδάφους και το 90% του πληθυσμού της χώρας είναι στη Μικρά Ασία. Πρέπει όμως επίσης να λάβει κανείς υπ’ όψιν μια ολόκληρη τουρκόφωνη ενδοχώρα, που είναι πίσω από την Τουρκία και εκτείνεται μέχρι την Κίνα. Η είσοδος της Τουρκίας στην ΕΕ θα έδινε επίσης σ’ αυτήν 1.500 χλμ. κοινά σύνορα με τη Συρία, το Ιράκ και το Ιράν. Μπορεί κανείς να φανταστεί το ενδεχόμενο η μεγαλύτερη χώρα της Ευρώπης, με το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού και του εδάφους της, να βρίσκεται στην Ασία;
Η Τουρκία δεν έχει θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως και η Γαλλία δεν έχει θέση στην Ένωση Αφρικανικών Κρατών, με το πρόσχημα ότι έχει ένα πόδι στην Αφρική με το νησί της Ρεουνιόν. Κατά τον ίδιο τρόπο, η Γαλλία δεν έχει θέση στη Ζώνη Ελεύθερου Εμπορίου της Βορείου Αμερικής (NAFTA), υπό το πρόσχημα ότι έχει στην περιοχή αυτή τα μικρά νησιά St. Pierre και Miquelon. Ούτε επίσης έχει θέση στην Οικονομική Ένωση Λατινοαμερικανικών κρατών (Mercosur) γιατί έχει εκεί τη Γαλλική Γουιάνα. Γιατί επίσης, με την ίδια λογική της Τουρκίας, να μη ζητήσει η Ισπανία την ένταξή της στην Ένωση Αφρικανικών Κρατών, υπό το πρόσχημα ότι έχει εκεί τα εδάφη της Ceuta και Melilla;
Εξάλλου, τα τουρκικά, γλώσσα που έχει σχέση με 200 εκατ. τουρκόφωνους, παρουσιάζουν ορισμένες αναλογίες με τα ιαπωνικά και δεν είναι ινδοευρωπαϊκή γλώσσα. Οι Τούρκοι δεν είναι 80 εκατ., αλλά σχεδόν 200 εκατ. Σημειωτέον, ο τουρκικός νόμος αναγνωρίζει ως τούρκους πολίτες όλους τους τουρκόφωνους, όπου κι αν κατοικούν. Υπάρχουν πάνω από 100 εκατ. τουρκόφωνοι εκτός Τουρκίας, κυρίως στις πρώην Σοβιετικές Δημοκρατίες, στο Τουρκεστάν, στο Τουρκμενιστάν, ακόμη και στο εσωτερικό της Κίνας στο Sin Kiang. Δεν είναι επομένως υπερβολή το να μιλάμε για μια ορισμένου είδους «τουρκοπαγκοσμιοποίηση» που συνιστά απειλή για την ευρωπαϊκή ταυτότητα.Η μη αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας και η κατοχή του Βορρά. Η Τουρκία επιδεικνύει στην Κύπρο έναν ιμπεριαλισμό κι έναν εθνικισμό που δύσκολα μπορεί να ανεχθεί ένα ευρωπαϊκό πνεύμα των αρχών του 21ου αιώνα. Από το 1974 η Τουρκία διατηρεί στο βόρειο ήμισυ της Κύπρου έναν στρατό κατοχής. Εξεδίωξε από τις εστίες τους περίπου 200.000 Έλληνες και εγκατέστησε στη θέση τους χιλιάδες τούρκους εποίκους. Ισοπέδωσε εκκλησίες και άλλες τις μετέτρεψε σε τζαμιά. Δημιούργησε μια «Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου», που την αναγνωρίζει μόνο η ίδια μαζί με το Αζερμπαϊτζάν. Το νησί είναι διχοτομημένο από μια γραμμή καταπαύσεως του πυρός που διαπερνά την πρωτεύουσα Λευκωσία σαν άλλο τείχος του Βερολίνου, το οποίο φυλάσσεται από διεθνή ειρηνευτική δύναμη του ΟΗΕ.
Είναι παράλογο το γεγονός ότι η ΕΕ άρχισε ενταξιακές διαπραγματεύσεις με μια χώρα που δεν αναγνωρίζει μια από τις χώρες-μέλη και η οποία δεν απέσυρε τις στρατιωτικές της δυνάμεις από το βόρειο μέρος του νησιού. Καμιά πρόοδος δεν έχει επιτευχθεί για την ομαλοποίηση των σχέσεων της Τουρκίας με την Κυπριακή Δημοκρατία. Από την άλλη, η Τουρκία εξακολουθεί να αρνείται την πρόσβαση στα τουρκικά λιμάνια και αεροδρόμια πλοίων με κυπριακή σημαία ή κυπριακών αεροπλάνων. Οι περιορισμοί αυτοί συνιστούν παραβίαση της Τελωνειακής Ενώσεως μεταξύ ΕΕ και Τουρκίας.
Η Τουρκία στρατηγικό εμπόδιο στην προσέγγιση μεταξύ Ευρώπης και Ρωσίας
Στις μέρες μας η Ευρώπη έχει κάθε συμφέρον να επιδιώξει την προσέγγιση με τη Ρωσία. Η Τουρκία όμως, λόγω της θέσεώς της μεταξύ της Δύσης και της Σοβιετικής Ένωσης κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, όπως και λόγω του ανταγωνιστικού ιστορικού παρελθόντος της με τη Ρωσία, εάν συγχωνευόταν με την ΕΕ, θα υπήρχε κίνδυνος ν’ αποτελέσει πηγή πολύ σημαντικών συγκρούσεων. Η συγχώνευση της Τουρκίας με την Ευρώπη θα σήμαινε επίσης ένταξη στην Ευρώπη της δικής της διαμάχης με τους Σλάβους, τους Έλληνες, το Ιράν, το Ιράκ, τη Συρία και την Αρμενία. Η τελευταία είναι σύμμαχος της Ρωσίας και βρίσκεται εγκλωβισμένη, χωρίς διέξοδο στη θάλασσα, εμποδιζόμενη από την Τουρκία. Με απλά λόγια, η ένταξη της Τουρκίας θα απομάκρυνε τη Ρωσία από την Ευρώπη.
Η Τουρκία συνιστά για τις ΗΠΑ έναν φραγμό κατά της Ρωσίας. Ταυτόχρονα ένα αγκυροβόλιο στον Καύκασο και στην Κεντρική Ασία και ένα μέσο για τον έλεγχο της αραβομουσουλμανικής Μέσης Ανατολής. Τα στρατηγικά όμως συμφέροντα της Ευρώπης δεν είναι τα ίδια μ’ εκείνα των ΗΠΑ. Εάν η Ευρώπη αποφασίσει να προχωρήσει σε εταιρική στρατηγική σχέση με τη Ρωσία, δεν μπορεί να δεχθεί στους κόλπους της ένα κράτος τα συμφέροντα του οποίου αντιτίθενται σ’ εκείνα της Ρωσίας στην Κεντρική Ασία και στον Καύκασο. Απέναντι στην Τουρκία η Ευρώπη και η Ρωσία έχουν, αντίθετα με τις ΗΠΑ, συγκλίνοντα συμφέροντα. Είναι λοιπόν λόγοι στρατηγικής και ασφάλειας που φέρνουν σε προσέγγιση τα ευρωπαϊκά και τα ρωσικά συμφέροντα και συνηγορούν κατά της εντάξεως της Τουρκίας, γιατί, σε διαφορετική περίπτωση, όπως ευστόχως υπογραμμίζει ο Regis Debray, «η αποδοχή της Τουρκίας στην Ευρώπη θα κατέφερε πλήγμα στην αξιοπιστία της ευρωπαϊκής άμυνας».
Η Τουρκία δεν πρέπει να μπει στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Η Δυτική Ευρώπη, με τη διεύρυνσή της στις χώρες της Κεντρικής και της Ανατολικής Ευρώπης, εξόφλησε ένα ηθικό χρέος που είχε προκύψει μετά τη Γιάλτα από την εγκατάλειψη από τη Δύση στον Στάλιν της περιοχής αυτής της Ευρώπης, αλλά επίσης από το θάρρος των χωρών αυτών (ιδιαίτερα της Πολωνίας) που οδήγησε στην πτώση του τείχους του Βερολίνου. Η Ευρώπη όμως δεν έχει καμιά ανάλογη υποχρέωση απέναντι στην Τουρκία. Η Τουρκία έμεινε ουδέτερη κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και η στρατηγική εντάξεώς της στο ΝΑΤΟ, κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, ανταποκρινόταν στο καλώς νοούμενο δικό της εθνικό συμφέρον.
Η ευρωπαϊκή κοινή γνώμη απελευθερώνεται σιγά σιγά από αυτήν τη μηχανή παραλογισμού που συντηρούν οι «καλώς σκεπτόμενοι» και που απαγορεύει την αμφισβήτηση της λεγόμενης «πολυπολιτισμικότητας» και καταγγέλλει για δήθεν «ξενοφοβία» όποιον ανησυχεί για τη διατήρηση της ευρωπαϊκής πολιτιστικής ταυτότητας. Θα ήταν ασφαλώς επικίνδυνο το να μην κάνει κανείς αναφορά στις χριστιανικές ρίζες της Ευρώπης και να ανοίξει την πόρτα για την είσοδο στην Ευρώπη 70 εκατ. μουσουλμάνων υπό το πρόσχημα της δήθεν αποφυγής της σύγκρουσης των πολιτισμών. Σ’ ένα τέτοιο ενδεχόμενο η Τουρκία θα μετατόπιζε το κέντρο βάρους της ΕΕ.
Ο φόβος να δούμε να έρχεται στην Ευρώπη μια ανεξέλεγκτη μάζα τούρκων μεταναστών προκαλεί την αντίδραση της κοινής γνώμης, πολύ περισσότερο όταν ορισμένοι πολιτικοί ηγέτες βιάζονται δειλά να συμπορευθούν με τις μεταναστευτικές πιέσεις, υποστηρίζοντας ότι δήθεν μ’ αυτόν τον τρόπο τις ελέγχουν.
Εάν ανοίξουμε την πόρτα στην Τουρκία, γιατί να μην την ανοίξουμε στις χώρες της Βόρειας Αφρικής, στην Αίγυπτο, στο Ισραήλ, στην Παλαιστίνη αλλά και στην Αρμενία, στις χώρες του Καυκάσου, σε μια μελλοντική «Ευραραβία» που θα είχε ως αποστολή να εξάγει τη δημοκρατία και να υπερασπίζει τα συμφέροντα των ΗΠΑ;
Δεν υπάρχει ούτε ένα επιχείρημα υπέρ της εντάξεως της Τουρκίας το οποίο να μην έχει εφαρμογή σε άλλες ενδιαφερόμενες χώρες και που κατά αναπότρεπτο τρόπο να οδηγεί σε μια Ευρώπη χωρίς σύνορα. Η λογική της επ’ άπειρον διευρύνσεως της ΕΕ ισοδυναμεί με διάχυση και διάλυση της ταυτότητάς τους. Οδηγεί επιπλέον σ’ έναν γεωστρατηγικό παραλογισμό. Δεν θα έπρεπε ν’ ανοίξει επιτέλους μια πραγματική συζήτηση για τα γεωγραφικά και τα πολιτιστικά όρια της Ευρώπης; Σε περίπτωση εντάξεως της Τουρκίας το «ισπανικό παντοπωλείο», που θα γινόταν η Ευρώπη, θα ήταν μια πιο απέραντη ακόμη ζώνη ελεύθερων εμπορικών συναλλαγών και δεν θα είχε τίποτα να κάνει με την πολιτική Ευρώπη που θέλησαν οι ιδρυτές πατέρες, αυτή που για τόσο καιρό στήριξε τις ελπίδες μας. Θα ήταν η πλήρης και ολοκληρωτική επικράτηση της αντιλήψεως αυτής της Ευρώπης που υποστηρίζεται από τη Μ. Βρετανία. Θα ήταν δηλαδή η διάλυση της Ευρώπης σε μια τεράστια ζώνη ελεύθερων συναλλαγών χωρίς ταυτότητα και σύνορα και ενάντια στη γαλλική αντίληψη που θέλει την Ευρώπη δύναμη και κύριο παίκτη στη διεθνή σκηνή και ισχυρή μέσα από το πρότυπο που αντιπροσωπεύει και τις αξίες της.
Εάν η ΕΕ αποδεχθεί την ένταξη της Τουρκίας, θα αυτοκαταδικασθεί να μείνει επί δεκαετίες μια απλή ζώνη ελεύθερων εμπορικών συναλλαγών και δεν θα ασκεί καμιά επιρροή στις υποθέσεις του πλανήτη. Ο Ζισκάρ Ντ’ Εστέν εκφράζει τη λύπη του γι’ αυτήν «τη φυγή προς τα εμπρός μιας ανοργάνωτης Ευρώπης». Ο Francois Bayron (πρόεδρος του αντιπολιτευόμενου κόμματος των Ριζοσπαστών του Κέντρου Modem) δήλωσε στην Εθνοσυνέλευση: «Πιστεύουμε ότι η ΕΕ είναι μια οικοδομούμενη πολιτική Ένωση. Η ένταξη της Τουρκίας θα ήταν ένα βήμα όχι προς την Ένωση της Ευρώπης, αλλά προς τον διασκορπισμό της από κάθε άποψη».
Ο Marc Rousset υπογραμμίζει επίσης τον ρόλο που διαδραματίζει η Τουρκία στο λαθρεμπόριο ναρκωτικών από την Κεντρική Ασία προς την Ευρώπη και στη λαθρομετανάστευση και επισημαίνει με ιδιαίτερη έμφαση τον «λογαριασμό» που θα εκαλείτο να πληρώσει η ΕΕ στην περίπτωση εντάξεως της Τουρκίας. Ποιος μπορεί να υποστηρίξει, λέει, ότι μια χώρα της οποίας το κατά κεφαλήν εισόδημα είναι 27% του μέσου ευρωπαϊκού όρου θα συνέβαλλε με την ένταξή της στην άνοδο του βιοτικού επιπέδου της ΕΕ; Μπορεί να φαντασθεί κανείς το μέγεθος της φτώχειας που θα εισέβαλλε σε ολόκληρη την Ευρώπη; Πού θα βρίσκονται τα χρήματα για τη χρηματοδότηση του Ταμείου Δομικών Προσαρμογών που θα χρειαζόταν για την Τουρκία, όπως έγινε και με τις προηγούμενες ενταχθείσες χώρες;
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, εάν η Τουρκία εντασσόταν στην ΕΕ το 2025, θα έπαιρνε 28 δισ. ευρώ επιδοτήσεις κάθε χρόνο. Μόνο για την κοινή αγροτική πολιτική ο λογαριασμός θα ανερχόταν σε 11,3 δισ. ευρώ, ποσό δηλαδή μεγαλύτερο απ’ αυτό που χρειάσθηκε για την κάλυψη όλων των χωρών της Ανατολικής Ευρώπης, περιλαμβανομένης της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας. Για τη χρηματοδότηση των πολιτικών συνοχής θα χρειάζονταν ετησίως 10 δισ. ευρώ, ποσόν που θα μπορούσε να ανατρέψει κυριολεκτικά τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Πολλές περιοχές στη Γαλλία, την Ιταλία, την Ελλάδα και αλλού που χρηματοδοτούνται σήμερα από το Ταμείο Συνοχής εφόσον το εισόδημά τους είναι κάτω από το 70% του ευρωπαϊκού μέσου όρου, αυτομάτως θα αποκλείονταν, γιατί με την ένταξη της Τουρκίας θα υπερέβαιναν το 70%.
Ένας τρίτος «Δούρειος Ίππος» των ΗΠΑ
Η Τουρκία υπολογίζει στην υποστήριξη του παραδοσιακού αμερικανού συμμάχου για την ένταξή της στην ΕΕ, έστω κι αν αυτό αρχίζει να εκνευρίζει σοβαρά πολλούς Ευρωπαίους, που βρίσκουν απαράδεκτη την παρέμβαση των ΗΠΑ. Η Αμερική δεν δείχνει καμιά ευαισθησία για τη διαφύλαξη της ιστορικής πολιτιστικής ταυτότητας της Ευρώπης, γιατί γι’ αυτήν η «λέσχη» αυτή πρέπει να παραμερισθεί προς όφελος ενός αποδομημένου πολυεθνικού χώρου χωρίς ψυχή. Οι ΗΠΑ και η Μεγάλη Βρετανία βλέπουν σ’ αυτήν τη λύση τον τρόπο να ελέγξουν την Ευρώπη. Να την εμποδίσουν να γίνει κάτι άλλο από αγορά. Να την υποβιβάσουν σ’ ενός είδους οικονομικό ΝΑΤΟ.
Αποδοχή της εντάξεως της Τουρκίας θα σήμαινε αποδοχή μιας Ευρώπης που δεν θα είναι πολιτική δύναμη. Αυτήν την Ευρώπη που θέλουν οι ΗΠΑ, οι οποίες επιδιώκουν να εισαγάγουν σ’ αυτήν έναν τρίτο «Δούρειο Ίππο», την Τουρκία, μετά τη Μ. Βρετανία και την Πολωνία. Είναι ιδιαίτερα συμβολικό και χαρακτηριστικό το γεγονός ότι ο τούρκος πρωθυπουργός Ερντογάν πρότεινε στον (πρώην) αμερικανό Πρόεδρο Μπους να γίνει δεκτή η Τουρκία στη Ζώνη Ελεύθερου Εμπορίου της Βορείου Αμερικής στην περίπτωση που η Τουρκία δεν γίνει δεκτή στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η ένταξη της Τουρκίας θα οδηγούσε σε παράλυση των ευρωπαϊκών θεσμών
Το 2020 η Τουρκία θα έχει πληθυσμό 85 εκατ. έναντι 82 εκατ. της Γερμανίας και 63 εκατ. της Γαλλίας. Το 2050 οι Τούρκοι θα είναι 98 εκατ., δηλαδή 19 εκατ. περισσότεροι από τους Γερμανούς και 33 εκατ. από τους Γάλλους. Η Ευρώπη δεν μπορεί να δεχθεί την ένταξη μιας τόσο πολυπληθούς χώρας, εκτιμά η Sylvie Goulard, εμπειρογνώμων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. «Θα ήταν σαν να βάζαμε έναν ελέφαντα σ’ ένα κατάστημα πορσελάνης». Η τελευταία δημοσίευσε ένα βιβλίο με τίτλο «Ο Μεγάλος Τούρκος και η Δημοκρατία της Βενετίας», το οποίο είναι πραγματικός καταπέλτης κατά της εντάξεως της Τουρκίας.
Χάρη στο δημογραφικό της βάρος, η Άγκυρα θα είχε επίσης δικαίωμα σε περισσότερες έδρες στην Ευρωβουλή από το Παρίσι ή το Βερολίνο και θα ασκούσε την πιο σημαντική επιρροή (20% των ψήφων) στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Η κατάσταση αυτή θα μπορούσε να οδηγήσει σε παράλυση τους ευρωπαϊκούς θεσμούς.
Χαρακτηριστικές είναι οι δηλώσεις προσωπικοτήτων για την ενδεχόμενη ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ που προτάσσει στην αναφορά του ο Marc Rousset, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και η δήλωση του τούρκου πρώην πρωθυπουργού Μπουλέντ Ετσεβίτ. Ας δούμε ενδεικτικά κάποιες από αυτές:
«Η Ευρώπη, γεωγραφικά και ιδεωδώς πολιτικά, εκτείνεται από τον Ατλαντικό ως τα Ουράλια. Δεν πάει από τον Ατλαντικό ως τον Ευφράτη», αναφέρει ο Maurice Druon της Γαλλικής Ακαδημίας.
«Όποιος επιτρέψει την ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ», δηλώνει ο πρώην ευρωπαίος Επίτροπος Frits Bolkenstein, «θα πρέπει να δεχθεί και την Ουκρανία και τη Λευκορωσία. Οι χώρες αυτές είναι πολύ πιο ευρωπαϊκές από την Τουρκία. Εάν εντασσόταν η Τουρκία στην ΕΕ, η απελευθέρωση της Βιέννης το 1683 δεν θα είχε εξυπηρετήσει σε τίποτα».
«Μήπως», αναρωτιέται ο Jacques Julliard, αρθρογράφος του «Nouvel Observateur», «μόνο η Ευρώπη δεν έχει δικαίωμα να υπερασπίζει την ταυτότητά της;».
«Η Τουρκία δεν είναι ευρωπαϊκή χώρα», δηλώνει ο πρώην Πρόεδρος της Γαλλίας Βαλερί Ζισκάρ Ντ’ Εστέν. «Η ένταξή της θα ισοδυναμούσε με το τέλος της Ευρώπης. Κανένας δεν προτείνει την ένταξη του Μεξικού στις ΗΠΑ».
Όσον αφορά τον πρώην τούρκο πρωθυπουργό Μπουλέντ Ετσεβίτ, θριαμβολογώντας μετά την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων μεταξύ Τουρκίας και ΕΕ, είπε: «Τώρα που αναγνωρίστηκε η Τουρκία ως υποψήφια για ένταξη, δεν υπάρχει πια κανένα εμπόδιο για την επέκταση της Ευρώπης ανατολικότερα, προς τον Καύκασο, την Κεντρική Ασία και την άλλη Ασία».
Σχετικά θέματα
Το χρονικό των εγκλημάτων των Τούρκων.
ΤΟ ΚΟΜΜΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ
ΕΛΛΑΣ
Βουλισμένο Αλώνι
Αυγούστου 30, 2009 at 8:02 μμ | In ΕΛΛΑΣ, Κρήτη, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ, Μύθοι και θρύλοι της Κρήτης | Leave a CommentTags: ΕΛΛΑΣ, Κρήτη, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ, Μύθοι και θρύλοι της Κρήτης
Λίγο πιο πέρα απ’ τους «Κουμπέδες» Ηρακλείου, στους πρόποδες του Στρούμπουλα, δίπλα στον παλιό εθνικό δρόμο, στο 14ο χιλιόμετρο προς το Ρέθυμνο, υπάρχει ένα μεγάλο κυκλικό βύθισμα γνωστό με την ονομασία το «Βουλισμένο αλώνι».
Το ασυνήθιστο τούτο βύθισμα προκαλούσε πάντα τη δικαιολογημένη περιέργεια των περαστικών, γιατί ο τόπος γύρω είναι τραχύς, σχεδόν αφιλόξενος, όλο πέτρες σκληρές και χώμα λίγο. Πότε, λοιπόν, αναρωτιόνταν, και για ποιο λόγο βούλιαξε αυτό το κυκλικό κομμάτι του εδάφους; Και τ’ όνομα του έχει καμιά σχέση με ό,τι εκφράζει η λέξη ή μήπως οφείλεται μονάχα στο σχήμα του; Οι ειδικοί λένε πως πρόκειται για «δολίνη» που σχηματίστηκε από «κατάρρευση υπόγειου σπηλαίου κατά το τεταρτογενές», μα οι άνθρωποι των γύρω περιοχών υποστηρίζουν ότι πραγματικά σ’ αυτό το μέρος υπήρχε κανονικό αλώνι που χάθηκε με τον αφέντη του.
Εκείνο το αλώνι άνθρωπος δεν το είδε, μα η παράδοση δεν επιτρέπει αμφιβολίες. Ας την ξαναζωντανέψαμε:
“Σε καιρούς περασμένους η Κρήτη, χάρη στην εργατικότητα των ανθρώπων της, ήταν ένα καταπράσινο περιβόλι. Κι εκεί ακόμη που σήμερα λογής-λογής αγκάθια και θάμνοι αγριεύουν τον τόπο, τότε η φιλοπονία των Κρητικών έκανε τη γης να παράγει όλα τα καλά του θεού.
Όσοι περιδιαβαίνουνε την Κρητική ύπαιθρο βλέπουν και σήμερα, εδώ κι εκεί, αλώνια καταμόναχα σ’ ερημικές τοποθεσίες, σχεδόν ξεθεμελιωμένα, γεμάτα χόρτα και χώματα, μα είναι βέβαιο ότι σε άλλες εποχές και ιδιαίτερα τα καλοκαίρια, παρουσίαζαν εντελώς άλλη εικόνα.
Ένα τέτοιο μεγάλο αλώνι βρισκόταν εκεί που είναι σήμερα το κυκλικό βύθισμα. Κι όπως γινόταν παντού, στην αρχή κάθε καλοκαιριού ο νοικοκύρης του ερχόταν, το καθάριζε, διόρθωνε κάθε ζημιά που είχε γίνει από την περασμένη χρονιά και μ’ άλλα λόγια, το ετοίμαζε να δεχτεί την καινούργια σοδειά. Ύστερα έφερνε τα θερισμένα στάχυα και οι θημωνιές φάνταζαν σαν τετράψηλοι πύργοι. Μετά αλώνιζαν και κουβαλούσαν στο σπίτι, τον καρπό για τους ανθρώπους και τ’ άχερα για τα ζώα.
Μια χρονιά η σοδειά ήταν τόσο πλούσια που και τα πιο άγονα χωράφια καρποφόρησαν. Τι καρποί, θεέ μου, εκείνη τη χρονιά! Φαίνεται πως γι’ αυτήν έγραψε ο Κωστής Φραγκούλης τους παρακάτω στίχους:
«Ήθελα και να πρόβαινες……… να δεις μαγεροψήματα, λινάργια μεστωμένα, κριθάργια μεσσαρίτικα και στάργια μαυραγάνια που κυματούν σα θάλασσα πλατειά στο καψοβόρι. Να δεις θερίστρες όμορφες του δραπανιού τεχνίτρες να τραγουδούν ολόδρωτες στου θέρου το λιοπύρι, το πρόσωπο ντως ν’ ανομπρεί να φέγγει μεσ’ στον ήλιο. Να δεις και νιους στιμονερούς και μαυρομουστακάτους, να περμαζώνουν τσ’ αγκαλιές, να δένουν τα δεμάτια και λόγια ανεγνριστικά να λένε στσι θερίστρες κι αυτές να χαχαρίζουνε κι ο κόπος να ξεχνιέται. Να ‘ρθεις στ’ αλωνοχώραφα να δεις και να θαμάξεις σαν τσ’ εκκλησές οι θεμωνιές με τα καμπαναργιά ντως.
Να πεις σπολλάτη του ζευγά και βίβα του ρεσπέρη, που δεν οκνεύγει ολοχρονίς να καλλουργά, να σπέρνει και θρέφει με τσι κόπους του και κυβερνά τσ’ ανθρώπους. Κι οντέ κινού και ζέφνουσι τα ζούμπερα στ’ αλώνι και βάλουν το θολόσυρο το μαυροθαλασσίτη ν’ ακούσεις γέλια και χαρές από γιαλό σ’ αόρι! Κι άμα λιχνούνε τον καρπό, για χάζι να σιμώσεις πατουλιές τσ’ αλωνάρηδες να δεις με το θρινάκι π’ αντιφεγγίζει ολόχρυσο στον πάσα ‘νους τη χέρα, παρέκει τσι νοικοκερές, συν δυο, συν τρεις στο γύρο, να κάθουνται ανεκούρκουβα το σόδι ν’ ανετάσσουν, με τα βολιστροκόσκινα, που λες φανίστηκέ σον, πως βολιστρίζουν μάλαμα, κι ασήμι κοσκινούνε. Κι απήτις ξεβγοδώσουνε, σειρά στσ’ ακρογιαλίσκους, σκυφτοί, θεοσεβούμενοι, σαν οντέ βγάνουν τ’ άγια κινούνε μικρομέγαλοι και κάνουν το σταυρό ντως, άπου τα βλόησε ο Χριστός με τη δεξά ντον χέρα…».

Τέτοια χρονιά σαν εκείνη δεν ξανάγινε! Ο νοικοκύρης του μεγάλου αλωνιού δεν είχε ησυχία, θα προλάβαινε ν’ αλωνίσει τόσα σπαρμένα; θα προλάβαινε να μεταφέρει τ’ άχερα και τον καρπό στο σπίτι του; Ο καιρός ήταν καλός, μα ίσαμε πότε; Και ποιος μπορούσε να μη βιάζεται, όταν μια ξαφνική μπόρα θα κατάστρεφε τους κόπους ολόκληρης χρονιάς; Δικαιολογημένα, λοιπόν, ο νοικοκύρης έ6αζε τα βόδια στ’ αλώνι νωρίτερα απ’ ότι συνηθιζόταν και τα σκολούσε άμα ο ήλιος χαμήλωνε στη δύση του. Να μπορούσε να ‘κανε τη νύχτα μέρα…
Με τέτοια βιασύνη ξημέρωσε του προφήτη Ηλία. Μεγάλη μέρα, γιορτινή. Κανείς δεν έπρεπε να δουλεύει. Ο μεγάλος προφήτης έπρεπε να τιμηθεί. Μα ο νοικοκύρης του μεγάλου αλωνιού δεν μπορούσε να χάσει μια ολόκληρη μέρα.
— Θα πάμε στ’ αλώνι! Είπε στη γυναίκα και στη κόρη του με τόνο που δεν σήκωνε αντίρρηση.
— Τέθοια μέρα; θα μας κάψει ο άγιος! τόλμησε να ξεστομίσει η γυναίκα.
— Οι άγιοι έχουν άλλες δουλειές, ξανάπε εκείνος και τις υποχρέωσε να πάνε στ’ αλώνι…
Εκείνα τα χρόνια η ζωή – γεωργική ή κτηνοτροφική – εξαρτιόταν στο μεγαλύτερο μέρος της από τις καιρικές συνθήκες. Αν ήταν ξηρασία, αν έκανε παγωνιές την άνοιξη, αν έκανε πλημμύρες κλπ. η σοδειά μπορούσε να καταστραφεί κι ο κόσμος να πεινάσει. Έτσι, οι προγονοί μας, αφού οι ίδιοι δεν μπορούσαν ν’ αντιμετωπίσουν τη φύση με τις δικές τους δυνάμεις, στράφηκαν στην ανώτερη δύναμη, στο θεό. Γίνηκαν θεοφοβούμενοι, τηρούσαν με σχολαστικότητα όσα η Εκκλησία και η κοινή συνείδηση παράγγελνε κι έλπιζαν ότι μ’ όλα αυτά θα είχαν την «άνω βοήθεια».
Τις «σκολάδες», δηλαδή τις μεγάλες γιορτές, δεν έπρεπε με κανένα τρόπο να δουλεύουν, γιατί οι άγιοι δεν το ‘θελαν. Υπήρχαν όμως και κάποιες μέρες αιχμής, όπως θα τις ονομάζαμε σήμερα για τις γεωργικές εργασίες. Τέτοιες ήσαν οι μέρες του θέρους και του τρύγου. Οι δουλειές τότε έπρεπε να γίνουν γρήγορα, γιατί με μια ξαφνική βροχή, μπορούσαν να χαθούν οι κόποι και οι ελπίδες της χρονιάς.
Έτσι μερικοί σ’ αυτές τις μέρες, δεν τηρούσαν τις θρησκευτικές αργίες, όπως το έκαναν τον υπόλοιπο καιρό.
Μα ας ξαναγυρίσουμε στην ιστορία μας: Σαν έφτασαν στ’ αλώνι, ο νοικύρης κι η γυναίκα του έζεψαν τα βόδια, κάθισε πάνω στο θολόσυρο η μοναχοκόρη τους κι άρχισαν ν’ αλωνίζουν. Η φωνή της τραγουδιστή αντήχησε τριγύρω:
«Γύρω γεια τωνε κι όλα τ’ άχερα δικά ντωνε…».
Εκείνοι έβαζαν δεμάτια κι ανασήκωναν τα στάχυα. Τριγύρω δεν φαινότανε κανείς.
— Τέθοια μέρα να δουλεύομε! ψιθύρισε η γυναίκα με συντριβή.
«Γύρω γεια τωνε κι όλα τ’ άχερα» ξανάρχισε η κόρη, όμως προτού ολοκληρώσει το δίστιχο, φοβερός κρότος ακούστηκε. Τρομαγμένοι κοίταξαν γύρω, μα δεν πρόλαβαν να κινηθούν. Τ’ αλώνι Βούλιαξε παίρνοντας τους, ανθρώπους και ζώα, στ’ άπατα βάθη της γης! Ο προφήτης τιμώρησε σκληρά αυτούς που δεν σεβάστηκαν τη μέρα του!
Μερικοί λένε πως ο νοικοκύρης τ’ αλωνιού ήταν παπάς και δεν λειτούργησε την άγια μέρα, μόνο έτρεξε στ’ αλώνι…
Ποιος ξέρει….
Κάθε χρονιά, στις 20 Ιουλίου ακούγονται καθαρά το τρίξιμο που κάνουν τα στάχυα, καθώς ανακατεύονται από το νοικοκύρη και τη γυναίκα του και το τραγούδι της κόρης «γύρω γεια τωνε……
Αν δεν τ’ ακούσετε, όσοι πάτε, μπορεί να φταίει ο ήχος από τα λογής λογής τροχοφόρα που χάλασαν τους παλιούς ήχους κι έδιωξαν όλα όσα οι θρύλοι έφερναν στην καρδιά και στ’ αυτιά των ανθρώπων.
Μπορεί ακόμη κι η ίδια η καρδιά μας να μην είναι άξια ν’ ακούσει τις μυστικές φωνές των θρύλων…………………….
ΠΡΟΣ ανυποψίαστους Έλληνες …
Αυγούστου 30, 2009 at 6:15 πμ | In ΕΛΛΑΣ, ΚΥΠΡΟΣ, ΤΟΥΡΚΙΑ | Leave a CommentTags: πέρσες, σαρακηνοί;, Άντρος Κυπριανού, Έλληνες της Κύπρου, Αντώνης Πασχαλίδης, Αντιγόνη Παπαδοπούλου, Ιερωνυμίδης, Κυπριανός, Κύπρος, Πάφος, Τουρκία, εγγλέζοι, οθωμανοί
ΠΡΟΣ ανυποψίαστους Έλληνες της Κύπρου 1: Να ζητήσετε άμεσα συγγνώμη από τους καημένους τους ρωμαίους που σκοτώθηκαν να κατακτήσουν την Κύπρο! Δεν σκεφτήκατε τα κακόμοιρα τα παιδιά της Ρώμης, που ήρθαν τόσο δρόμο για να σας κατακτήσουν; Αχάριστοι!
ΠΡΟΣ Άντρο Κυπριανού: Μέχρι τα Περβόλια και καλά σου είναι! Έτσι όπως σε είδα στα τηλεοπτικά πλάνα, ο ρυθμός του χειροκροτήματος σου, δεν πάει καλά! Πρέπει να τον βρεις ξανά, ειδάλλως σε βλέπω να καθαρίζεις τις τουαλέτες της σταλινο – εδονίτικης κατασκήνωσης!
ΠΡΟΣ ανυποψίαστους Έλληνες της Κύπρου 2: Να ζητήσετε επίσης συγγνώμη από τους αρχαίους πέρσες! Δεν είναι πράγματα αυτά, να αφήνετε εκείνο τον Ευαγόρα να προκαλεί προβλήματα στους ήσυχους τους πέρσες! Ντροπή!
ΠΡΟΣ ανυποψίαστους Έλληνες της Κύπρου 3: Αμ οι καημένοι οι σαρακηνοί; Τι ζήτησαν οι άνθρωποι; Να κάθεστε ήσυχοι, να τελειώνουν τις επιδρομές τους, να σκοτώνουν λίγο, να βιάζουν λίγο και να φεύγουν! Προβληματικοί που είστε!
ΠΡΟΣ ανυποψίαστους Έλληνες της Κύπρου 4: Όλα κι όλα, αλλά να τα βάζετε με τους ενετούς και τους φράγκους! Καλά, δεν σκεφτήκατε ποτέ ότι είναι για το καλό σας που ήρθαν στην Κύπρο; Ήρθαν για να κτίσουν κάστρα και φρούρια ρεεε! Και εσείς; Ούτε ένα συγγνώμη!
ΠΡΟΣ ανυποψίαστους Έλληνες της Κύπρου 5: Είστε και αφιλόξενοι από πάνω! Ο κακομοίρης ο Ριχάρδος έκλεισε πακέτο με γνωστό τουριστικό γραφείο, για να παντρευτεί στην Κύπρο και εσείς νομίσατε πως είναι κατακτητής! Ποιος σας γέμισε τα μυαλά με τέτοιες αηδίες;
ΠΡΟΣ ανυποψίαστους Έλληνες της Κύπρου 6: Και μετά οι καημένοι οι οθωμανοί! Ήρθαν με τόση καλή θέληση οι άνθρωποι και εσείς όλο εξεγέρσεις και εξεγέρσεις! Αναλογιστήκατε ποτέ με πόσο πόνο ψυχής, έδωσαν τα παιδιά την εντολή να βασανιστούν και να εκτελεστούν ο Κυπριανός, οι άλλοι ιεράρχες και κάμποσοι λαϊκοί;
ΠΡΟΣ ανυποψίαστους Έλληνες της Κύπρου 7: Το δεύτερο μεγαλύτερο σφάλμα σας, για το οποίο ακόμα να απολογηθείτε είναι που κηρύξατε ένοπλο, απελευθερωτικό αγώνα κατά των εγγλέζων! Δεν περνούσατε ωραία με τους εγγλέζους; Αλλά είστε αχόρταγοι!
ΠΡΟΣ ανυποψίαστους Έλληνες της Κύπρου 8: Και τέλος το μεγάλο λάθος, η εγκληματική παράλειψη εκ μέρους σας! Ποτέ δεν είπατε συγγνώμη στην Τουρκία και τους τουρκοκύπριους που τους αναγκάσατε να κάνουν εισβολή, να σκοτώσουν, να δολοφονήσουν άνανδρα, να βιάσουν, να εκτοπίσουν! Και όχι μόνο αυτό, αλλά οι άνθρωποι συνεχίζουν να καταπατούν τα ανθρώπινα δικαιώματα σας, αφού ακόμη δεν τους είπατε συγγνώμη! Αίσχος!
ΠΡΟΣ Αντιγόνη Παπαδοπούλου: Να ζητήσεις συγγνώμη από τον κυπριακό λαό που εξελέγης ευρωβουλευτίνα και που πήρε τη θέση σου στη Βουλή ο Ιερωνυμίδης! Καλά, δεν μας λυπάσαι καθόλου, μα καθόλου;
ΠΡΟΣ Αντώνη Πασχαλίδη: Και εσύ να ζητήσεις συγγνώμη από τον κυπριακό λαό! Για ποιο λόγο; Απλά επειδή είσαι Υπουργός! Τι σου φταίει ο λαός;
ΠΡΟΣ εξόριστο: Το ξέρω ότι το καλοκαίρι είναι η περίοδος των εσόδων. Αλλά, βρε αδερφέ, η Πάφος είναι πιο όμορφη μετά. Όταν φεύγουν οι πολλοί και μένουν οι λίγοι και εκλεκτοί!
ΠΡΟΣ ξάδελφο: Η ζέστη και η υγρασία της Κύπρου δεν είναι τίποτα μπροστά στις κάψες από τη φωτιά στα μπατζάκια μας που θα ανάψει σε λίγο! Γι’ αυτό απόλαυσε ακόμα λίγο τη δροσιά της Γηραιάς Αλβιόνας! Αν και από εκεί είναι που θα έρθει η κάψα!
ΠΡΟΣ κόκκινο τριαντάφυλλο: Ένα νόμισμα και μια ευχή είναι απλά η αφορμή για ένα φωτογραφικό στιγμιότυπο. Εγώ, ότι ευχήθηκα το έχω! Εσένα και το τριανταφυλλάκι!
Σχετικά θέματα
Πράσινα μπερέ και διαχρονικότητα της λεβεντιάς τους
Ο Χριστόφιας θα βάλει τους Τούρκους δολοφόνους στην ΕΕ;
Μιχάλης Κάσιαλος: Ο Θεόφιλος της Κύπρου.
ΕΛΛΑΣ
Ολέθρια η θέση Χριστόφια για αποστρατιωτικοποίηση
Αυγούστου 29, 2009 at 11:31 πμ | In ΕΛΛΑΣ, ΚΥΠΡΟΣ, ΤΟΥΡΚΙΑ | Leave a CommentTags: πλήρης αφοπλισμός, ΑΚΕΛ, Βρετανία, Κύπρος, Παπακώστας, Τουρκία, Φ. Κλόκκαρης, Χριστόφιας, ένοπλες δυνάμεις, αποστρατιωτικοποίηση
Αντιστάσεις
ΜΕ ΤΟ ΣΑΒΒΑ ΙΑΚΩΒΙΔΗ
ΓΙΑΤΙ ΕΓΙΝΕ ο Πελοποννησιακός Πόλεμος; Όπως εξηγεί ο Θουκυδίδης, η πραγματική αιτία ήταν ότι η αύξηση της δύναμης της Αθήνας και ο φόβος που προκάλεσε στη Σπάρτη, έκαμαν τον πόλεμο αναπόφευκτο. Με απλά λόγια, η Σπάρτη φοβήθηκε ανατροπή του ισοζυγίου δυνάμεων με την Αθήνα. Έτσι αναζητήθηκε η αφορμή για να εκραγεί ο πόλεμος. Είναι διαχρονικό αξίωμα στη στρατηγική ότι, όπου δημιουργείται κενό, ο εχθρός σπεύδει να το συμπληρώσει, αναλώμασι του ανίσχυρου ή αδιάφορου ή άοπλου αντιπάλου του.
Από κτίσεως κόσμου, δύο είναι κατ’ εξοχήν οι στόχοι κάθε σοβαρού κράτους: Η επιβίωση και η ασφάλειά του. Και τα δύο συναρτώνται και στηρίζονται σε ισχυρές ένοπλες δυνάμεις. Η δύναμη -στρατιωτική, πολιτική ή και οικονομική- είναι η ικανότητα ενός κράτους να επιτυγχάνει αποτελέσματα διά του επηρεασμού, με κάθε μέσο, της απόφασης του άλλου. Η Κύπρος δεν είναι μεγάλη δύναμη ούτε μεγάλη χώρα. Αντιμετωπίζει, όμως, μέγιστους κινδύνους, που μορφοποιούνται με την κατοχή του 37% του εδάφους της από την Τουρκία.
Στοιχειώδης γνώση της Ιστορίας, της γεωπολιτικής, των διεθνών και διακρατικών σχέσεων επιβάλλουν όπως η Κύπρος διατηρεί αξιόμαχες και σύγχρονες ένοπλες δυνάμεις. Ατύχησε, όμως, να έχει ηγέτες, που θητεύουν στη σφαίρα των παραισθήσεων και των ευσεβών πόθων. Από την εποχή του Γλ. Κληρίδη τέθηκε θέμα αποστρατιωτικοποίησης της νήσου. Δηλ. ο πλήρης αφοπλισμός της, σε περίπτωση λύσης του Κυπριακού. Έκτοτε, όλες οι κυβερνήσεις και κυρίως η σημερινή, που ελαύνεται από τα μαρξιστικά της σύνδρομα και τις κομμουνιστικές ιδεοληψίες της, κανοναρχεί ότι στόχος της πολιτικής της είναι η αποστρατιωτικοποίηση της Κύπρου.
Γι’ αυτό άρχισε την κατεδάφιση της Εθνικής Φρουράς και της εφεδρείας. Ο υπουργός Άμυνας, απευθυνόμενος προ ημερών σε νεοσύλλεκτους, αντί να τονώσει το πατριωτικό και εθνικό τους φρόνημα για να αντισταθούν, αν χρειαστεί, κατά του Τούρκου κατακτητή, ευχήθηκε του χρόνου να μην έχουμε στρατό! Πρόκειται για την πιο ανεύθυνη και υπονομευτική, της άμυνάς μας, θέση. Όπως ακριβώς η πρόσκληση στους νεοσύλλεκτους να γίνουν ρουφιάνοι και να καταγγέλλουν τους εκπαιδευτές τους.
Την περ. Τετάρτη, ο Φ. Κλόκκαρης, αντιστράτηγος ε.α., σε εμπεριστατωμένη ανάλυσή του, υπογραμμίζει ότι η πλήρης αποστρατιωτικοποίηση της Κύπρου θα είναι ολέθρια για τον κυπριακό Ελληνισμό. Μια αφοπλισμένη Κύπρος, όπως τη θέλουν Χριστόφιας – ΑΚΕΛ – Παπακώστας, εξυπηρετεί μόνο την Τουρκία και τη Βρετανία. Την Τουρκία, επειδή θα ελέγχει ανενόχλητη όλο το νησί. Τη Βρετανία, επειδή θα εκμεταλλεύεται μονοπωλιακά τα στρατηγικά και γεωπολιτικά πλεονεκτήματα της θέσης της Κύπρου. Και πότε αυτή η ολέθρια θέση, που εξυπηρετεί εντυπωσιοθηρικά και ψηφοθηρικά το ΑΚΕΛ; Όταν η Κύπρος, ως μέλος πλέον της ΕΕ, καλείται να συμμετέχει ισότιμα στην ΚΕΠΠΑ. Κυρίως, η αποστρατιωτικοποίηση αναιρεί το αναφαίρετο δικαίωμά μας στην αυτοάμυνα, ενώ θα υπονομεύσει οποιαδήποτε λύση στο Κυπριακό.
Δεν μπορεί να υπάρξει βιώσιμη λύση χωρίς ασφάλεια, και δεν μπορεί να υπάρξει ασφάλεια χωρίς ικανές και σύγχρονες ένοπλες δυνάμεις. Το παράδειγμα της Ελβετίας διδάσκει. Όπως σημειώνει ο Φ. Κλόκκαρης, κανείς δεν πρόκειται να μεριμνήσει για την ασφάλειά μας παραμόνον εμείς. Την κρίσιμη ώρα, θα είμαστε μόνοι. Μια αφοπλισμένη Κύπρος θα κατασπαραχθεί πλήρως από την Τουρκία. Στο σημερινό άναρχο κόσμο, δεν υπάρχει κράτος, που σοβαρά να θεωρεί την αποστρατιωτικοποίηση ως υπεύθυνη επιλογή. Μόνον η δύναμη μετρά και υπολογίζεται. Η κυβέρνηση Χριστόφια και ο υπουργός Άμυνας δεν φαίνονται να κατανοούν ότι οι ανοχύρωτες χώρες είναι οι πρώτες προς κατοχήν χώρες.
Σχετικά θέματα
Ο εξευτελισμός Χριστόφια και τα επιβαλλόμενα αντίποινα
Η διζωνική, ο Πρόεδρος και ο σκασμός των κομμάτων
ΕΛΛΑΣ
Blog στο WordPress.com. | Theme: Pool by Borja Fernandez.
Entries and comments feeds.







