Η παραδοσιακή φορεσιά της Κρήτης.

«Από την Κρήτη εφώτισεν ,

η αναμμένη δάδα ,

σε όλο τον κόσμο

κι έγινε αθάνατη η Ελλάδα» .

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ ΦΟΡΕΣΙΑ

Από το 1316 και μέχρι το 1525 η γυναίκα της Κρήτης, ντύνεται με το παλαιό παραδοσιακό φόρεμα του Βυζαντίου, το οποίο διατηρείται αναλλοίωτο για δυόμισυ περίπου αιώνες.

Μετά την άλωση της Πόλης η γυναίκα της Κρήτης, αρχίζει να επηρεάζεται, από την Βενετσιάνικη μόδα. Το 1920 επιβάλλεται η Φράγκικη (Ευρωπαϊκή) μόδα και τις τελευταίες δεκαετίες η Αμερικανική, με αποτέλεσμα οι παραδοσιακές φορεσιές να καταλήξουν στα μουσεία.

Σύμφωνα δε με πολλές μαρτυρίες ηλικιωμένων, σε αρκετά μέρη της Κρήτης, όταν πέθαινε κάποιος, του φορούσαν την καλύτερη φορεσιά του κι έκαιγαν τα υπόλοιπα ρούχα του. Έτσι η συλλογή των στοιχείων για την παραδοσιακή φορεσιά, ήταν φοβερά δύσκολη.

Χάρις όμως την αγάπη και το μεράκι της Ελένης (Λέλας) Κλειδή, η οποία γύρισε όλη την Κρήτη μέχρι το πιο μικρό χωριό, επισκεύθηκε όλα τα μουσεία κι εμελέτησε ότι έχει γραφεί από την αρχαιότητα έως σήμερα, για την Κρητική παραδοσιακή φορεσιά, αναβίωσαν για πρώτη φορά οι γυναικείες φορεσιές της Κρήτης. Δυστυχώς σήμερα κυκλοφορούν πολλές κακές αντιγραφές του έργου της, χωρίς έστω μια αναφορά στην πηγή αντιγραφής τους.

Οι φορεσιές πραγματικά έργα τέχνης και σεβασμού στην παράδοση, έχουν φτιαχθεί με πολύ κόπο αγάπη κι έξοδα, χωρίς την βοήθεια ιδιωτών ή κρατικών φορέων και είναι μοναδικά κομμάτια, για την πολιτιστική κληρονομιά της Κρήτης. Είναι δε οι εξής :

ΧΑΝΙΩΤΙΣΣΑ ΑΣΤΗ : Αντίγραφο της φορεσιάς του 18ου αιώνος.

ΣΦΑΚΙΑΝΗ ΑΣΤΗ : Αντίγραφο της φορεσιάς του 18ου αιώνος.

ΝΥΦΙΚΗ ΣΦΑΚΙΑΝΗ ΦΟΡΕΣΙΑ : Αντίγραφο του 14ου αιώνος.

ΑΝΩΓΕΙΑΝΗ : Αντίγραφο της φορεσιάς του 18ου αιώνος.

ΦΟΡΕΣΙΑ ΙΕΡΑΠΕΤΡΑΣ : Αντίγραφο της φορεσιάς του 18ου αιώνος.

ΦΟΡΕΣΙΑ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ : Αντίγραφο της φορεσιάς του 18ου αιώνος.

ΚΟΥΔΑ ΛΑΣΗΘΙΟΥ : Αντίγραφο της φορεσιάς του 16ου αιώνος.

ΦΟΡΕΣΙΑ ΡΕΘΥΜΝΟΥ : Αντίγραφο της φορεσιάς του 18ου αιώνος.

ΦΟΡΕΣΙΑ ΣΗΤΕΙΑΣ : Αντίγραφο της φορεσιάς του 15ου αιώνος.

ΦΟΡΕΣΙΑ ΜΕΣΣΑΡΑ : Αντίγραφο της φορεσιάς του 18ου αιώνος.

ΦΟΡΕΣΙΑ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ : Αντίγραφο της φορεσιάς του 15ου αιώνος.

ΑΡΕΤΟΥΣΑ – ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΣ : Αντίγραφα από τα αρχεία του Βιτσέντζου Κορνάρου.

ΜΙΝΩΪΤΙΣΣΕΣ : Μουσειακά αντίγραφα.

ΑΝΔΡΙΚΕΣ ΚΡΗΤΙΚΕΣ ΦΟΡΕΣΙΕΣ : Αντίγραφα φορεσιών του 16ου αιώνος.

Όπως θα δείτε παρακάτω η παραδοσιακή φορεσιά συνταιριασμένη με τα μνημεία, την γλώσσα, την μουσική, τον χορό, τα ήθη κι έθιμα, αποτελεί ένα από τα σημαντικώτερα στοιχεία παράδοσης και πολιτισμού κάθε τόπου.

ΑΝΩΓΕΙΑΝΗ

«Η παράδοση είν’ ένα δενδρό

κι οι ρίζες το κρατούνε

όλο τον χρόνο δροσερό

ότι εποχές κι αν ‘ρθούνε».

anogianh1

«Την ιστορία του χωριού

θα πω με λίγα λόγια

δυο- τρεις φορές τα κάψανε

και πάλι ειν΄ Ανώγεια».

ΣΦΑΚΙΑΝΗ  ΑΣΤΗ

«Να ‘μουν γεράκι στα Σφακιά
αητός στον Ψηλορείτη…
Αγρίμι στα φαράγγια σου
να σε χορταίνω Κρήτη…»

krissa

Η φορεσιά της Σφακιανής αστής, αποτελείται από το υποκάμισο, που έχει και θέση μπλούζας, τη φούστα, το μισοφόρι της μέσης, βράκα που καταλήγει στα γόνατα, το χρυσοζίπονο ολοκέντητο, το βυζαντινό τιρμπάν ή μαντήλι, ανάλογα την οικονομική θέση αυτής που το φοράει, κολαϊνες που αποτελούνται από 101 ή 202 φλουριά, το ζωνάρι μεταξωτό του αργαλειού ή βαμβακερό, και απαραίτητο συμπλήρωμα το αργυρομπουνιαλάκι (ασημένιο μαχαιρίδιο), που φορούσε πάντα στην μέση της η Σφακιανή, για να υπερασπίζεται την τιμή της.

A.X.

ΕΛΛΑΣ

Share

This entry was posted in ΕΛΛΑΣ, Κρήτη, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ and tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , . Bookmark the permalink.