Μινωικοί Χώροι Λατρείας και Θρησκείας.

 

395px-Snake_Goddess_Crete_1600BCΔεν ξέρουμε με σιγουριά αν οι Μινωίτες πίστευαν σε ένα θεό και μία θεότητα με πολλές ιδιότητες ή σε πολλούς θεούς και πολλές θεότητες. Φαίνεται πάντως ότι ο κύκλος της βλάστησης ήταν το κέντρο της θρησκείας των Μινωιτών. Στη θρησκεία τους υπήρχε μια θεότητα και ένας θεός που παντρεύονταν. Ο νεαρός θεός, όπως η βλάστηση, πέθαινε και αναγεννιόταν κάθε χρόνο. Η θεότητα εμφανίζεται πιο συχνά στις παραστάσεις και παρουσιαζόταν ως Θεά των Δέντρων, Θεά με τα Φίδια, Θεά του Περιστεριού και της Παπαρούνας, Θεά της Θάλασσας που ταξιδεύει με το πλοίο της, Θεά των Κορυφών των Βουνών, η Κυρία των Ζώων και Μητέρα Θεά. Ο νεαρός θεός παρουσιάζεται ως Δαμαστής Άγριων Τεράτων ή ως Πολεμιστής. Πολλές από αυτές τις ιδιότητες κληροδοτήθηκαν σε διαφορετικούς θεούς του Ελληνικού Πανθέου, όπως στην περίπτωση του Δία, ο οποίος σύμφωνα με του Κρητικούς πέθαινε και ξαναγεννιόταν κάθε χρόνο.

 

Τα ονόματα των Ελληνικών θεών εμφανίζονται σε Γραμμική Β στις πλάκες της Κνωσού κατά την Υστεροανακτορική περίοδο, αν και η Μινωική θρησκεία κυριαρχούσε στο νησί εξίσου κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου. Σε μερικές περιπτώσεις η Μινωική θρησκεία διασώθηκε ακόμα και στην Ελληνιστική περίοδο προσωποποιημένη σε νέους θεούς όπως είναι η περίπτωση της Θεάς Βριτομάρτυς και της Δίκτυνας του Ελληνικού πανθέου, οι οποίες είναι μεταμορφώσεις της Θεάς της Μητέρας Γης.

Οι θεοί και οι θεότητες ήταν στενά συνδεδεμένοι με το βασιλιά και τη βασίλισσα. Ο θεός συσχετιζόταν με τον ήλιο και η θεά με τη σελήνη. Κάποια ζώα όπως ο ταύρος, η άγρια κατσίκα και το φίδι είχαν θρησκευτική σημασία για τους Κρητικούς. Το φίδι ήταν ένα αγαθό πνεύμα που προστάτευε το σπίτι. Τα κέρατα του ταύρου και ο διπλός πέλεκυς ήταν ιερά σύμβολα που εμφανίζονται παντού στα παλάτια. Η σημασία του διπλού πέλεκυ είναι ότι χρησιμοποιόταν για τη θυσία ταύρων στην θεότητα. Άλλα ιερά σύμβολα είναι ένας κόμπος, ένα οκτόσχημο σύμβολο, το σύμβολο του σταυρού μέσα σε κύκλο και ένα σύμβολο ιερού δέντρου.

Οι χώροι λατρείας στη Μινωική Κρήτη ήταν τα σπήλαια, οι κορυφές των βουνών, οικιακοί βωμοί και σε ειδικές περιπτώσεις τα παλάτια. Η λατρεία συχνά συνοδευόταν από προσφορές στο θεό όπως σιτηρά, φιγούρες ανθρώπων και ζώων, διπλοί πέλεκεις, όπλα και κεραμικά. Τέτοιες προσφορές έχουν βρεθεί σε μερικά σπήλαια της Κρήτης. Το σπήλαιο της Τράπεζας και του Ψυχρού στο οροπέδιο του Λασιθίου είναι παραδείγματα τοποθεσιών όπου η λατρεία γινόταν σε σπήλαια. Οι Ελληνικοί μύθοι αργότερα έλεγαν ότι η Μητέρα Θεά Ρέα έκρυψε το Νεαρό Θεό, ο οποίος για τους Έλληνες ονομαζόταν Ζευς στην σπηλιά του Ψυχρού (Δικταίο Άντρο), συνδέοντας εμφανώς ένα Μινωικό χώρο λατρείας και θρησκείας με ένα μεταγενέστερο θεό.
Άλλα σημαντικά Μινωικά σπήλαια είναι η σπηλιά Καμάρες στη Νότια Πλευρά του Ψηλορείτη και οι σπηλιές Σκοτεινό και Ειλειθυΐα κοντά στο Ηράκλειο και το Ιδαίο Άντρο.

Τα ιερά κορυφών ήταν τόποι λατρείας που βρίσκονταν σε κορυφές βουνών ή λόφων και είχαν χτιστεί σε σειρά επιπέδων για να μπορούν να φιλοξενήσουν το μεγάλο αριθμό των ανθρώπων που θα ερχόταν τις ιερές μέρες. Άναβαν μεγάλες φωτιές που φαινόταν από μακριά και οι πιστοί έριχναν πολλές προσφορές στη φωτιά. Παραδείγματα ιερών σε κορυφές είναι το Καρφί (πάνω από το οροπέδιο του Λασιθίου), ο Πετσοφάς κοντά στο Παλαίκαστρο στη ανατολική Κρήτη και το Βουνό Γιούκτας κοντά στο Ηράκλειο.

Στα παλάτια υπήρχαν σκοτεινές κρύπτες για τελετουργικούς σκοπούς σε όλους σχεδόν τους Μινωικούς οικισμούς. Τετράγωνοι βωμοί από πέτρα όπου γίνονταν θυσίες και καίγονταν οι προσφορές υπήρχαν στα παλάτια. Ένας τέτοιος βωμός διατηρείται ακόμα στη Φαιστό.

Τα αντικείμενα που χρησιμοποιούνταν στις τελετές ήταν τραπέζια προσφορών, αγγεία με δύο ή τρία δοχεία για τη διατήρηση μικρών ποσοτήτων σιτηρών και άλλων αγροτικών προϊόντων για ευλογία (ρητόν). Όταν οι τελετές γινόταν σε ανοικτό χώρο παρακολουθούνταν από πλήθος ανθρώπων και ο ιερέας μιλούσε μέσω ενός κελύφους θαλασσίου τρίτωνα για να ακουστεί. Οι χοροί, οι ταυρομαχίες και άλλα αθλητικά γεγονότα ήταν και αυτά μέρος των τελετών. Ένας σημαντικός αριθμός από πήλινες φιγούρες που εκτίθενται στο μουσείο του Ηρακλείου παριστάνουν χορευτές. Μια πήλινη φιγούρα που βρέθηκε σε ένα τάφο στο Καμηλάρι παριστάνει χορευτές που χορεύουν κυκλικά κρατώντας ο ένας τον άλλο από τους ώμους, όπως συμβαίνει και στους σύγχρονους Κρητικούς χορούς. Οι ταυρομαχίες δεν ήταν επικίνδυνες για τους ταύρους αλλά μπορούσαν να είναι για τους αθλητές. Στη ταυρομαχία ο αθλητής έπιανε τον ταύρο από τα κέρατα και έκανε άλμα πάνω από τη ράχη του. Ένας σημαντικός αριθμός από τοιχογραφίες και γλυπτά παρουσιάζουν τέτοια γεγονότα. Η πυγμαχία, η πάλη και τα άλματα ήταν κομμάτια των αθλητικών εκδηλώσεων που παρουσιάζονταν σε τέτοιες τελετές.

Το Όρος Γιούκτας και η κατατομή προσώπου του Δία

Το βουνό Γιούχτας είναι ένα σημείο ορόσημο 15 χιλιόμετρα στη Νότια πλευρά της πόλης του Ηράκλειου έχει υψόμετρο 811 μέτρα έχει σημαντικό ρόλο στην περιοχή καθώς το ανθρωπόμορφο σχήμα του έχει δημιουργήσει μύθους για τον ρόλο του βουνού από την Μινωική εποχή ακόμα το βουνό έπαιζε σημαντικό ρόλο στην Μινωική ναυσιπλοΐα καθώς είναι το πρώτο βουνό που φαινόταν για όσους ερχόταν στην Κνωσσό. Η σημασία του Γιούχτα ήταν σημαντική στην λατρεία των Μινωιτών γιατί κατά την μυθολογία εδώ βρισκόταν ο τάφος του Δια. Το γεγονός αυτό ενισχύεται από το γεγονός ότι το βουνό αν το κοιτάξεις από βορειοδυτικά η κορυφογραμμή του θυμίζει έντονα ανθρώπινο πρόσωπο που είναι ξαπλωμένο και κοιτάζει τον Κρητικό ουρανό.

 

Το όνομα του βουνού ήταν «Ιυττός»(Κνωσσία Δίκτη) στην αρχαιότητα το όνομα Γιούχτας αποτελεί παραφθορά του Λατινικού Γιούπιτερ που σημαίνει Δίας ακόμα όμως και το Ιυττός μπορεί με παράφραση να γίνει Γιούχτας (Ιυττός,Ιυκτός,Γιούκτας). Η πίστη των Μινωιτών για την θεά της φυσικής ευφορίας που πέθαινε και αναγεννιόταν κάθε χρόνο συνεχίστηκε επηρεασμένη από την αρχαία Ελλάδα με την γέννηση του Δία στο νησί και μετά με την μεταφορά της Ευρώπης εδώ μετά την αρπαγή της για να γεννήσει τους δυο γιους του , τον Μίνωα και το Ροδάμανθο τους βασιλιάδες της Κρήτης. Οι Κρητικοί αντίθετα από τους υπόλοιπους  Έλληνες, πίστευαν ότι ο Δίας δεν είναι αθάνατος αλλά πεθαίνει κι ανασταίνεται κάθε χρόνο συμβολίζοντας την δύναμη της φύσης που αναγεννιέται κάθε άνοιξη. Ο Γιούχτας ήταν ιερό βουνό και ένα από τα σημαντικότερα ιερά κορυφής του μινωικού πολιτισμού εκεί βρέθηκε ναός 3700 ετών και 4 βωμοί ήταν κάτι σαν η ακρόπολη της Κνωσού.

Ο Γιούχτας λοιπόν ένα μυθικό ανθρωπόμορφο βουνό που συμβολίζει τον τάφο του Δία πατέρας θεών και ανθρώπων που ξάπλωσε ανάμεσα στα κρητικά βουνά τα οποία τον γέννησαν ανάμεσα στο Δικταίο άντρο και στο Ιδαίον άντρο που είναι χώροι που διεκδικούν την γέννηση του.

Πηγές: ΕΔΩ & ΕΔΩ

ΕΛΛΑΣ

Share

Advertisements
This entry was posted in ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ and tagged , , , , , , , , , , , , , . Bookmark the permalink.

One Response to Μινωικοί Χώροι Λατρείας και Θρησκείας.

  1. Ο/Η Damon Apostolopoulos λέει:

    Aισθάνομαι προβληματισμένος απο θαυμασμό περισσοτερο από κάθε τι άλλο
    Δάμων

Τα σχόλια είναι απενεργοποιημένα.