Τα κοράλλια του Ιονίου

engine.feed.grΕναν πολύχρωμο υποβρύχιο παράδεισο αποκαλύπτουν τα νερά του Ιονίου.

Μια κατάδυση στο Ιόνιο είναι κάτι παραπάνω από συναρπαστική. Στα κρυστάλλινα νερά του κρύβεται ένας υποβρύχιος πολύχρωμος παράδεισος, σπαρμένος από κόκκινα κοράλλια και γοργόνιες που λίγοι έχουν την ευκαιρία να αντικρίσουν.

Ηταν ένα καλοσυνάτο πρωινό του Αυγούστου, όταν άφηνα πίσω μου το βορειότερο ακρωτήρι της Κεφαλονιάς, το Δαφνούδι, με πλεύρη τον φάρο στην Πούντα του Δουκάτου της Λευκάδας, αναζητώντας κοράλλια. Δύο μίλια μετά, ένα σταματημένο σκάφος με την κοκκινόλευκη καταδυτική σημαία δίπλα στην ιταλική τράβηξε την προσοχή μου και πλησίασα περίεργος για το τι κάνει καταμεσής του πελάγους.

Η τύχη μού χαμογέλασε: Οι Ιταλοί κοραλλάδες με κάλεσαν στο σκάφος και δέχτηκαν να μου δώσουν πληροφορίες για το βάθος και τη μορφή της ξέρας που είχαν εντοπίσει. Το σκάφος είχε φουντάρει στην ξέρα η οποία, σύμφωνα με το βαθύμετρο, βρισκόταν 30 μέτρα κάτω από το νερό. Στο κατάστρωμα ένας σωρός από κόκκινα κοράλλια περίμενε για ξεδιάλεγμα.

Ο Sergio, ο δύτης, άνθρωπος της θάλασσας με εκατοντάδες βαθιές καταδύσεις στο ενεργητικό του, κατέβαινε δύο φορές τη μέρα μέχρι τα 70 μέτρα βάθος για να βγάλει το μεροκάματό του, το οποίο ανερχόταν μεν γύρω στα 500 ευρώ, ωστόσο ήταν «του τρόμου» αφού κάποιες φορές επέστρεψε στο σκάφος με έντονα συμπτώματα νόσου των δυτών και έμπαινε στον ατομικό θάλαμο αποσυμπίεσης για να αποφύγει την παράλυση ή και τον θάνατο ακόμη.

«Εδώ δεν χρειάζεται να κατέβεις βαθιά για να φωτογραφήσεις γοργόνιες. Το κεφάλι της ξέρας από τη μία πλευρά σχηματίζει μια μεγάλη σκιερή κοιλότητα γεμάτη από αυτές και ανάμεσά τους υπάρχουν αρκετά κόκκινα κοράλλια, τα οποία δεν έχω αφαιρέσει λόγω μικρού μεγέθους» είπε, προς ευχαρίστησή μου ο Sergio, για να με απογοητεύσει αμέσως μετά: «Τις πιο πολλές μέρες όμως, το ρεύμα εδώ είναι σαν άγριο ποτάμι, και μόνο μια-δυο μέρες τον μήνα ’’κόβει’’, επιτρέποντάς σου να βουτήξεις».

Αδραξα την ευκαιρία και του ζήτησα να καταδυθώ μαζί του εκμεταλλευόμενος το αγκυροβόλιό του. Δεν αρνήθηκε. Ακολουθώντας το σχοινί του φουντάγιου από τα 15 μέτρα ήδη διέκρινα το «κεφάλι» της ξέρας. Στα 30 μέτρα βάθους ο Sergio μου υπέδειξε τη δυτική πλευρά του βράχου που είχε τη μορφή σκέπαστρου και ήταν καλυμμένη με μεγάλα κοράλλια.

Από μακριά φαίνονταν άχρωμα και σκούρα, όταν όμως πλησιάσαμε και άναψα τα φώτα των φλας τα μάτια μου γέμισαν χρώμα. Τα μαύρα κλαδιά μετατράπηκαν σε λαμπερά κόκκινα και κίτρινα παρουσιάζοντας έναν υποβρύχιο παράδεισο. Παράλληλα, σαργοί, συκιοί και μερικοί μεγάλοι ροφοί κυκλοφορούσαν εντελώς άφοβοι, αφού κανείς δεν τους κυνήγησε ποτέ σ’ αυτά τα μέρη.

engine.feed.grΚάθε σχισμή και βαθουλώματα κατακτώντας άμεσα από σφουγγάρια που κάθε τόσο αντικαθίστανται, συχνά μετά απο αθόρυβες χημικές μάχες. Εκατοντάδες αποχρώσεις εμφανίζονται μόλις ανάψεις τον φακό. Αλλιώς δεν είναι ορατές με γυμνό μάτι, σε αυτά τα βάθη.

Ο Sergio απομακρύνθηκε, συνεχίζοντας βαθύτερα κι εγώ έκθαμβος με όσα αντίκριζα άρχισα να φωτογραφίζω βιαστικά, καθώς είχα προγραμματίσει να μη μείνω στα 38 μέτρα βάθος περισσότερο από 30 λεπτά.

Ενας μεγάλος ροφός, προς έκπληξή μου, ήταν πρόθυμος να ποζάρει. Για όσους καταδύονται και γνωρίζουν πόσο φοβισμένα είναι τα ψάρια στους ελληνικούς βυθούς φαίνεται πραγματικά αδιανόητο να βρίσκονται λίγα μέτρα μπροστά από κοπάδια κακαρέλων (είδος σαργού) και μεγάλους ροφούς χωρίς αυτοί να σπεύδουν να εξαφανιστούν.

Ακολουθώντας τον ροφό βρέθηκα στην πιο σκοτεινή σπηλιά και τότε μικρά κόκκινα κλαριά με άσπρα μικρά πλοκάμια εμφανίστηκαν φυτρωμένα στον βράχο. Τα πολύτιμα κόκκινα κοράλλια που έπεφταν μικρά στον Sergio ήταν για μένα θησαυρός. Σκληρά ασβεστολιθικά φύκη του είδους Mesophyllum lichenoides με μοβ χρώμα, εναλλάσσονταν με κίτρινα σφουγγάρια Clathrina clathus, κόκκινα Hamigera hamigera και ροζ του είδους Petrosia ficiformis.

Αυτοί οι θαλάσσιοι οργανισμοί μάχονται συνεχώς μεταξύ τους για να κατακτήσουν όσο το δυνατόν μεγαλύτερη επικράτεια, στον περιορισμένο βιότοπο που τους έμελλε να ζουν.

Οι γοργόνιες Paramuricea clavata και τα κόκκινα κοράλλια (Corallium rubrum) είναι φωτόφοβα, αποφεύγουν δηλαδή το πολύ φως. Ως εκ τούτου, στα διαυγή νερά των ελληνικών θαλασσών ζουν στα βαθιά ή σκιερά μέρη. Παράλληλα ευνοούνται από τα θαλάσσια ρεύματα, που παρασύρουν και μεταφέρουν ανάμεσα στα πλοκάμια τους τους μικροοργανισμούς του πλαγκτόν και τα σωματίδια της νεκρής οργανικής ύλης με τα οποία τρέφονται.

Ανήκουν στα ανθόζωα και αποτελούνται από πολλούς ανθόμορφους πολύποδες. Κάθε γοργόνια είναι μια αποικία πολλών μικρών πολυπόδων (είναι αυτόνομος οργανισμός ο καθένας) που συμβιώνουν σε έναν κοινό ασβεστολιθικό σκελετό. Από αυτόν τον κόκκινο σκελετό του κόκκινου κοραλλιού φτιάχνονται τα κοσμήματα. Και τα δύο είδη είναι ενδημικά της Μεσογείου και δεν υπάρχουν στις τροπικές θάλασσες, παρ’ όλο που αυτές βρίθουν από κοραλλιογενείς υφάλους.

Οι αποικίες των κοραλλιών στη Μεσόγειο δεν ξεπερνούν σε διαστάσεις το μισό μέτρο, ενώ στους τροπικούς φθάνουν και ξεπερνούν τα 5 μέτρα και σχηματίζουν ολόκληρους υφάλους ή ακόμη και νησιά. Βέβαια για να είμαστε πιο ακριβείς, το κόκκινο κοράλλι, παρά το όνομά του, δεν είναι πραγματικό κοράλλι, δηλαδή σκληρακτίνιο, αλλά ένα είδος μικρής γοργόνιας, που για να φθάσει σε μέγεθος 40 εκατοστών χρειάζονται περισσότερα από 80 χρόνια.

engine.feed.grΤο σπάνιο και πολύτιμο κόκκινο κοράλλι της Μεσογείου που χρησιμοποιείται στην κοσμηματοποιία.

Οι φυσαλιδες από την αναπνοή του Sergio, που πλησίαζε από την άβυσσο, με επανέφεραν στην πραγματικότητα. Αρχίσαμε να ανεβαίνουμε δίπλα δίπλα πιασμένοι στο σχοινί. Για να βγούμε στην επιφάνεια σώοι έπρεπε να κάνουμε στάσεις αποσυμπίεσης σε διάφορα βάθη. Ο Ιταλός από πιο βαθιά και πιο μακροχρόνιες γιατί παρότι είχε μείνει στον βυθό την ίδια ώρα είχε καταδυθεί σε πολύ μεγαλύτερο βάθος.

Το σχοινί για το ανέβασμα από μεσοπέλαγες καταδύσεις μετατρέπεται σε ομφάλιο λώρο που σε συνδέει με τη ζωή. Αν το χάσεις τη στιγμή που θα αποσυμπιέζεσαι, τα ρεύματα μπορεί να σε παρασύρουν μακριά από το σκάφος και λόγω του υποβρύχιου εξοπλισμού θα είναι σχεδόν αδύνατο να το πλησιάσεις κολυμπώντας.

Επιπλέον, το να βγει κανείς χωρίς στάσεις αποσυμπίεσης ισοδυναμεί με αυτοκτονία, αφού οι φυσαλίδες του αζώτου που θα σχηματισθούν στο αίμα θα φράξουν τα αιμοφόρα αγγεία και στην καλύτερη περίπτωση θα παραλύσει. Ολα πήγαν καλά και με τη δύση του ήλιου αποχαιρέτησα τους Ιταλούς με την ευχή κάποτε να ξαναβρεθούμε μαζί στους βυθούς.

Γοργόνιες και κόκκινα κοράλλια βρήκαμε και σε πολλά άλλα μέρη του Ιονίου. Οπως στα βορειοδυτικά της Κεφαλονιάς, νότια από το ακρωτήριο Δαφνούδι, όπου σε απόσταση 10 μέτρων από την ακτή το βάθος ξεπερνάει τα 10 μέτρα. Εκεί, στην οροφή μιας υποβρύχιας σπηλιάς στα 20 μόλις μέτρα βάθος, υπάρχει ολόκληρη αποικία από κόκκινα κοράλλια και βαθύτερα, στα 70 μέτρα, το τοίχωμα καλύπτεται με δάση από γοργόνιες. Το ίδιο και στις απότομες πλευρές της Σέσουλας, έναν βράχο στα δυτικά της Λευκάδας.

Τις επόμενες μέρες που επέστρεψα στην ξέρα από βουλιμία για περισσότερες φωτογραφίες, οι Ιταλοί επιβεβαιώθηκαν. Το ρεύμα καθιστούσε αδύνατη την κατάδυση. Δέκα μέρες μετά όμως η τύχη μού χαμογέλασε ξανά. [Κείμενο – Φωτογραφίες: Γιώργος Αβαγιανός, πηγή]

This entry was posted in ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ and tagged , , , , , . Bookmark the permalink.