Κατεχόμενα: Βανδαλισμός της λίθινης λειψανοθήκης, στην παλαιοχριστιανική βασιλική της Καμπανόπετρας

vxv8owciawd2oimcsrt3Ο κ. Φούλιας, πρόεδρος της Βυζαντινολογικής Εταιρείας Κύπρου, καλεί τη δικοινοτική Τεχν. Επιτροπή για τα μνημεία να επιδιορθώσει τη ζημιά στο μνημείο.

Απόπειρα καταστροφής της μοναδικής στο είδος της, λίθινης λειψανοθήκης, στην παλαιοχριστιανική βασιλική της Καμπανόπετρας (τέλος 5ου αιώνα), η οποία βρίσκεται στην αρχαία Σαλαμίνα, στην κατεχόμενη Αμμόχωστο, διαπίστωσε ο βυζαντινολόγος, Δρ Ανδρέας Φούλιας. Η λειψανοθήκη βρισκόταν στη θέση της εδώ και περίπου 1.500 χρόνια.

Ο δρ. Φούλιας, ο οποίος επισκέφθηκε πρόσφατα την βασιλική, είπε στο Πρακτορείο Ειδήσεων ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι η βαριά λειψανοθήκη, που βρισκόταν στο βόρειο παράβημα, τοποθετημένη πάνω σε λίθινο βάθρο, μετακινήθηκε βίαια με κίνδυνο να θρυμματιστεί, ενώ το βάθρο έσπασε στο πίσω μέρος. Το βάρος της λειψανοθήκης είναι τόσο, που σίγουρα θα χρειάζονταν τρεις ή τέσσερις άντρες για να την μετακινήσουν, χρησιμοποιώντας μάλιστα και βοηθητικά εργαλεία.

«Ο λόγος της καταστροφής αυτής δεν μας είναι γνωστός, αλλά καταστροφές σαν αυτή γίνονται τάχα για την ανεύρεση θησαυρών», είπε. Αυτό το οποίο προκαλεί έκπληξη, σημείωσε, είναι το γεγονός ότι η βασιλική βρίσκεται σε ένα χώρο περίκλειστο, ο οποίος ελέγχεται από φύλακες στην είσοδο του αρχαιολογικού χώρου της αρχαίας Σαλαμίνας. Σύμφωνα με τον Κύπριο βυζαντινολόγο, η απόσταση της εισόδου από τη βασιλική, προφανώς βοήθησε τους βάνδαλους να δράσουν ανενόχλητοι. Στα παρακείμενα λουτρά με τα εντυπωσιακά μαρμαροθετήματα, έχουν εντοπιστεί σημεία, από τα οποία ασυνείδητοι αφαιρούν πλακίδια προφανώς για ενθύμιο.

Η λίθινη λειψανοθήκη φέρει χαμηλά δυο οπές, οι οποίες χρησίμευαν για την περισυλλογή ελαίου και μύρου, το οποίο χυνόταν από άλλη οπή, που σίγουρα υπήρχε στο χαμένο σήμερα κάλυμμα της λειψανοθήκης, που περνούσε μέσα από τα λείψανα και ακολούθως το περιμάζευαν σε φιαλίδια για ευλογία.
Η πρακτική αυτή δεικνύει, κατά τον κ. Φούλια, τη σημασία της τιμής των λειψάνων, αλλά και τη διάδοση της πρακτικής των ανακομιδών, κυρίως προς τα αστικά κέντρα, οι οποίες πλήθυναν από τα μέσα του 4ου αι. κυρίως για λόγους προστασίας τους από την λεγόμενη ευσεβή τυμβωρυχία. Στην ίδια βασιλική, στο νότιο διάδρομο, σε άγνωστο χρόνο και πάντως πριν την καταστροφή της, πιθανότατα το 649, δημιουργήθηκε ένα κοιμητηριακό παρεκκλήσι, στο οποίο τοποθετήθηκαν, κυρίως πολυτελείς, μαρμάρινες σαρκοφάγοι και μαρμαροθετημένοι τάφοι.

Ο Ανδρέας Φούλιας, ο οποίος είναι και πρόεδρος της Βυζαντινολογικής Εταιρείας Κύπρου, καλεί την δικοινοτική Τεχνική Επιτροπή για τα μνημεία, να δράσει αμέσως για την αποκατάσταση της ζημιάς.

Στην τοποθεσία «Καμπανόπετρα» στην αρχαία Σαλαμίνα ανασκάφηκε από το πανεπιστήμιο της Λυών, πριν από την τουρκική εισβολή του 1974, η μεγαλύτερη και πολυτελέστερη βασιλική της Κύπρου. Δεν είναι γνωστό πού ήταν αφιερωμένος ο εντυπωσιακός ναός, που είχε συνολικό μήκος 152μ. και περιλάμβανε, αρχίζοντας από τα δυτικά, ένα ορθογώνιο αίθριο με τρεις στοές, ένα τετράγωνο τετράστωο αίθριο, νάρθηκα με ημικυκλικά αψιδώματα στη βόρεια και νότια απόληξή του, τον κυρίως ναό και ανατολικά των τριών αψίδων του Ιερού Βήματος, ένα τετράγωνο αίθριο με τρεις στοές. Ανατολικότερα του ανατολικού αιθρίου και σε χαμηλότερο επίπεδο από τη βασιλική, σχεδόν επί της παραλίας, ανασκάφηκε συγκρότημα λουτρών, που είχε δάπεδα με πολυτελή μαρμαροθετήματα. Τα λουτρά επικοινωνούσαν με τη βασιλική μέσω μεγάλης κλίμακας.

Η βασιλική της Καμπανόπετρας ήταν πλούσια διακοσμημένη, όπως κατέδειξαν οι ανασκαφές. Το εισαγόμενο προκοννήσιο μάρμαρο χρησιμοποιήθηκε σε μεγάλο βαθμό. Στην κεντρική αψίδα διατηρούνται ακόμη και σήμερα μερικές μαρμάρινες πλάκες ορθομαρμάρωσης με αποχρώσεις κόκκινου και κίτρινου. Τα δάπεδα του κεντρικού κλίτους του κυρίως ναού καλύπτονταν με μαρμαροθέτημα/opus sectile, ενώ τα πλάγια κλίτη με κιτρινόχρωμες πλάκες. Το δάπεδο του νάρθηκα ήταν επίσης καλυμμένο με μαρμαροθέτημα. Πηγή

This entry was posted in ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΑ, ΚΥΠΡΟΣ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ and tagged , , , , , , , , . Bookmark the permalink.