Φιλιώ Χαϊδεμένου: Η κιβωτός της μνήμης του μικρασιατικού Ελληνισμού

«Δυο μέρες και δυο νύχτες μείναμε όρθιοι στην παραλία περιμένοντας να μπούμε σε κάποιο πλοίο. Χιλιάδες κόσμος, απελπισμένος και εξαθλιωμένος, με μάτια άδεια απ’ τα όσα είχαμε δει και την ψυχή ματωμένη από τον πόνο της απώλειας των αγαπημένων μας. Κάρα άδειαζαν πεθαμένους δίπλα μας, όπου έβρισκαν. Το βράδυ, όταν οι Τούρκοι άρχιζαν να βιάζουν και να κακοποιούν όποια γυναίκα έβρισκαν, οι Αμερικανοί άναψαν τους προβολείς των πλοίων και τους έριξαν πάνω μας, για να σταματήσουν το κακό. Φωνές ακούγονταν : «Τα γυναικόπαιδα να μπαρκάρουν πρώτα!» – θαρρείς και υπήρχε και κανένας άντρας ανάμεσά μας…»

«Όσο ζω κι αναπνέω δεν θα σταματήσω ποτέ να μιλώ για όσα ζήσαμε οι Ελληνες της Σμύρνης, της Μικράς Ασίας, με τη Φωτιά, τον διωγμό, τον ξεριζωμό μας από τα άγια χώματα, την καταδίκη σε προσφυγιά… Αυτά τα μάτια ώσπου να κλείσουν, θα βλέπουν μπροστά τους τα όσα έγιναν, και δεν συμφέρουν, και το στόμα μου θα μιλά για το άδικο του Ελληνισμού και θα ζητά την επιστροφή εκεί που είδαμε το φως, που μεγαλώσαμε, προκόψαμε, για να χαθούν όλα μέσα στον καπνό και στη φωτιά»…

Η Φιλιώ Χαϊδεμένου, η υπεραιωνόβιος σταυροφόρος του νόστου, ήταν η ζωντανή μαρτυρία, η ασίγαστη λαλιά των προσφύγων της πρώτης γενιάς και δεν εφησύχαζε μόνο με τις αναμνήσεις της. Είχε συγκεντρώσει συγκινητικά θυμητικά της πατρίδας και του ελληνικού πληθυσμού που αναγκάστηκε να μπει στα καράβια της προσφυγιάς, δικά της και όσα μπόρεσε να βρει. Εικονίσματα, κεντήματα, στολίσματα, διπλώματα, ένα έργο ζωής που ήθελε μια στέγη γι’ αυτή τη συλλογή-απόδειξη του βίαιου ξεριζωμού. «Αυτό είναι το όνειρό μου», είχε πει σε συνεντεύξεις και τηλεοπτικές εκπομπές, «και δεν πρόκειται να πεθάνω αν δεν γίνει…

Η Φιλιώ Χαϊδεμένου που γεννήθηκε από Ναξιώτη την καταγωγή πατέρα και μητέρα Σμυρνιά, στα Βουρλά της Μικράς Ασίας το 1899, είχε δημιουργήσει μουσείο κειμηλίων από τις αλύτρωτες πατρίδες και ήταν συγγραφέας του βιβλίου: «Τρεις αιώνες μια ζωή», στο οποίο αφηγείται τα βιώματά της από τη ζωή στα Βουρλά και από τα γεγονότα της Μικρασιατικής καταστροφής. Υπήρξε ενεργό μέλος πολλών μικρασιατικών σωματείων και βραβεύτηκε επανειλημμένως για τις δραστηριότητές της.

Παλαιότερα η Φιλιώ Χαϊδεμένου είχε τονίσει: «Η Μικρασιατική καταστροφή δεν είναι η μεγαλύτερη του αιώνα μας, αλλά η μεγαλύτερη των αιώνων, διότι τέτοια καταστροφή, μαζική σφαγή, φωτιά και καταστροφή, εγώ τουλάχιστον που διάβαζα από παιδί και παρακολουθούσα, δεν έχει γίνει».

Ζούσε με την κόρη της Χριστίνα Δόβα που της χάρισε 2 εγγόνια, την Ελένη και τον Αντώνη και αυτά παντρεύτηκαν και την αξίωσαν να δει τις δισεγγονές της, τη Χριστίνα από την Ελένη, φοιτήτρια στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών, τη Φιλιώ και τη Δανάη –τα παιδιά του Αντώνη και της Ελένης Δόβα– να σπουδάζουν, η μεν Φιλιώ Πληροφορική στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο και η Δανάη Ιστορία Αρχαιολογίας στο Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Αυτό που όλοι οι Μικρασιάτες ονειρεύονται, να κάνουν οικογένεια, να αναστήσουν παιδιά και να τα σπουδάσουν, να τα αποδώσουν επιστήμονες στην κοινωνία, το αξιώθηκε η πρόσφυγας πρώτης γενιάς Φιλιώ, η Γιαγιά Φιλιώ, όπως όλη η Νέα Φιλαδέλφεια και η μεγάλη Μικρασιατική οικογένεια την αποκαλεί. Επιπλέον, η Φιλιώ Χαϊδεμένου αξιώθηκε να δει το Μουσείο της να λειτουργεί, να μένει καντήλι αναμένο στη μνήμη για τα όσα έγιναν. H Φιλιώ Χαϊδεμένου, άφησε την τελευταία της πνοή στις 6 Ιουνίου 2007  σε ηλικία 108 ετών.

Μουσείο Μικρασιατικού Ελληνισμού «Φιλιώ Χαϊδεμένου»

Το Μουσείο Μικρασιατικού Ελληνισμού λειτούργησε για πρώτη φορά στα τέλη της δεκαετίας του 1990, στο παλιό κτήριο του Δήμου Νέας Φιλαδέλφειας. Μετά τον μεγάλο σεισμό του 1999, το κτήριο υπέστη σοβαρές ζημιές και τα εκθέματα αποσύρθηκαν.
Το μουσείο βρήκε στέγη λίγα χρόνια αργότερα στο κτήριο του Ιδρύματος Απόδημου Ελληνισμού «Ανδρέας Παπανδρέου», το οποίο εγκαινιάστηκε από τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο. Παρόλα αυτά, το μουσείο υπολειτουργούσε ως συνέπεια της έλλειψης πόρων και προσωπικού.

Η Φιλιώ Χαϊδεμένου ξεκίνησε εκ νέου την προσπάθεια φτάνοντας μέχρι το γραφείο του Πρωθυπουργού Κώστα Καραμανλή. Τελικά, στις 2/4/2007 το μουσείο, το οποίο φέρει το όνομά της, επανεγκαινιάστηκε από τον Πρωθυπουργό Κώστα Καραμανλή και πλέον λειτουργεί κανονικά φιλοξενώντας περισσότερα από 500 εκθέματα, από τα 1500 που διαθέτει η συλλογή.

Περιλαμβάνει κειμήλια από τη Μικρά Ασία (λάβαρα, στολές, λευκά είδη, βιβλία, έγγραφα, χρηστικά αντικείμενα, κ.λπ.) που δώρισαν Μικρασιάτες, τόσο του Δήμου μας, όσο και από άλλα σημεία της Ελλάδας και του κόσμου.

Η περισυλλογή των κειμηλίων άρχισε το 1991 με τη φροντίδα της μικρασιάτισσας Φιλιώς Χαϊδεμένου, που παρότι ξεκίνησε την προσπάθεια σε προχωρημένη ηλικία, αφού είχε ξεπεράσει τα 90 της χρόνια, δούλεψε ακούραστα για να δει την ιδέα της να πραγματοποιείται. Έφτασε μάλιστα στο σημείο να ταξιδέψει στα Βουρλά της Μικράς Ασίας, τη γενέτειρά της, για να φέρει χώμα και σκόνη από την Αναξαγόρειο Σχολή με σκοπό να τα εκθέσει στο μουσείο. Εκτός από αυτό το ταξίδι, η γιαγιά Φιλιώ όργωσε την Ελλάδα για να ενημερώσει τους απανταχού Μικρασιάτες για το μουσείο. Η ανταπόκριση υπήρξε συγκλονιστική, αφού Ελληνες από κάθε γωνιά της Γης επικοινώνησαν μαζί της και προσέφεραν προσωπικά αντικείμενα για να εκτεθούν στο μουσείο.

Το Μουσείο λειτουργεί Τρίτη – Πέμπτη – Παρασκευή, 09.00 – 14.00 και Τετάρτη, 18.00 – 20.00 τηλ.: 213. 20.49.155 και εκτός των επισκεπτών, το Μουσείο επισκέπτονται σχολεία, σωματεία και άλλοι φορείς. [Πηγές η Καθημερινή εδώ, εδώ ]

Διαβάστε επίσης

MΕΓΑΛΕΣ ΕΛΛΗΝΙΔΕΣ

Έφυγε η Κυρά της Σαμιοπούλας.

Ελένη Φωκά: Πέρα από τον θάνατο και το ανάθεμα δεν υπάρχει άλλος θάνατος..

ΕΛΛΑΣ

Share

Advertisements
This entry was posted in ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, ΙΣΤΟΡΙΑ and tagged , , , , , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s