Category Archives: ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ

Παραδοσιακά λαϊκά μουσικά όργανα της Κρήτης

Τα παραδοσιακά λαϊκά μουσικά όργανα που χρησιμοποιούνται σήμερα στην Kρήτη, για την απόδοση της μουσικής των χορών και των τραγουδιών της, άλλα σε μεγαλύτερο βαθμό κι άλλα σε μικρότερο, είναι το λαγούτο, η λύρα, το βιολί, η βιολόλυρα,το μαντολίνο,η κιθάρα,το μπουλγαρί,μ(π)αντούρα, η ασκομ(π)αντούρα, το χαμπιόλι και το νταουλάκι. Οι τεκμηριωμένες πληροφορίες σχετικά με τη χρονολόγηση της παρουσίας των περισσοτέρων από αυτά στην Kρήτη ανάγονται, κυρίως, στην περίοδο της Bενετοκρατίας, προέρχονται από διάφορες πηγές (εικονογραφικές, φιλολογικές, αρχειακές, αναφορές ιερωμένων της εποχής, απομνημονεύματα, νοταριανά έγγραφα κ.ά.) και αφορούν το νταουλάκι, το χαμπιόλι, τη μ(π)αντούρα, την ασκομ(π)αντούρα, το λαγούτο, το βιολί και την κιθάρα, καθώς και άλλα μουσικά όργανα (τσίτερες, κλαδοτσύμπανα, τρομπέτες, άρπες, μπάσα κλπ) των οποίων η χρήση δεν επιβίωσε. Συνέχεια

Posted in ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, Κρήτη, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ, Μουσικά όργανα - Ασκομαντούρα | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , | Σχολιάστε

Ντούφες: Μια γιορτή μύησης στους δρόμους του έρωτα

Οι “Ντούφες” είναι ένα γυναικείο έθιμο του Λιβαδίου που φαίνεται ότι πάει σε βάθος χρόνου. Στις λαογραφικές και ανθρωπολογικές μελέτες που μπορέσαμε να δούμε, αλλά και στη σχετική βιβλιογραφία, δεν εντοπίσαμε ούτε τη λέξη “Ντούφες” ούτε το γυναικείο έθιμο, έστω και κάποια παραλλαγή του. Κατά τη γνώμη μας παρουσιάζει λαογραφικό και κοινωνιολογικό ενδιαφέρον και λόγω της πρωτοτυπίας του. Η μόνη συγκεκριμένη αναφορά γίνεται στο δημοτικό τραγούδι “Ντούφα”, που καταγράφει στα 1886 ο G. Weigand, γερμανός εθνολόγος, βαλκανολόγος και γλωσσολόγος. Συνέχεια

Posted in Βλάχοι, ΕΛΛΑΣ, Ν. Λάρισας | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , | Σχολιάστε

Η γυναικεία φορεσιά της Σαλαμίνας Αττικής

Στα μέσα του 19ου αιώνα το νυφικό γίνεται με ¨φουστάνι¨ δυτικού τύπου. Το πανοκόρμι, από βελούδο ή μεταξωτό ανοιχτό στο στήθος, είναι κεντημένο από ειδικές ντόπιες τεχνήτρες με χρυσό και πούλιες. Η φούστα του είναι ραμμένη με πολλές κάθετες πιέτες, τις ¨πάστες¨, καθώς και οριζόντιες, τις ¨φλέγες¨, από βαμβακερό αγοραστό ύφασμα μπλε βαμμένο στους μπογιατζήδες. Η βελούδινη ή μεταξωτή ποδιά είναι χρυσοκέντητη με βελονιά ¨πλακέ¨ από κεντήστρες του νησιού. Συνέχεια

Posted in ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ, Ν. Αττικής | Tagged , , | Σχολιάστε

Η γυναικεία Καραγκούνικη φορεσιά

Το 2009, η κ. Ασημακοπούλου άδραξε την ευκαιρία και έδωσε «σάρκα και οστά» στην αγάπη της για την τοπική λαϊκή τέχνη της κεντητικής. Συνέλαβε την ιδέα να λειτουργήσει ένα παραδοσιακό εργαστήριστον ήδη σχεδόν οργανωμένο χώρο, όπου ασχολείτο έτσι κι αλλιώς πολλές ώρες καθημερινά και προχώρησε στη δημιουργία του σημερινού παραδοσιακού εργαστηρίου στη Φανερωμένη Τρικάλων. Πρόκειται για ένα εργαστήριο πλήρως εξοπλισμένο, σ’ έναν άνετο χώρο, μέσα σε φυσικό περιβάλλον, που τηρεί όλες τις προδιαγραφές του είδους. Συνέχεια

Posted in ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ, Τρίκαλα | Tagged , , , , , , , , , , | Σχολιάστε

Ξεχασμένα έθιμα του τόπου μας (Βίντεο)

Φυσικά υπάρχουν έθιμα και για άλλες μεγάλες γιορτές του τόπου μας όπως την ημέρα του Αγίου Πνεύματος. Σε πολλά μέρη της Ελλάδας υπάρχουν ιδιαίτερης σημασίας έθιμα. Στα Μετέωρα για παράδειγμα οι νέοι κάνοντας αναρρίχηση αλλάζουν το μαντήλι που είχαν βάλει την ημέρα της γιορτής του Αγ. Γεωργίου στα βράχια, το οποίο συμβολίζει τον φερετζέ που έταξε μια γυναίκα προκειμένου να σωθεί ο Τούρκος τραυματισμένος άντρας της κατά την εποχή της Τουρκοκρατίας. Στη Σίφνο αναβιώνει το μοναδικό έθιμο της επικοινωνίας του δικτύου των αρχαίων πύργων, ακροπόλεων του νησιού μέσω καπνού και κατόπτρων. Ένα καθόλα φαντασμαγορικό έθιμο. Συνέχεια

Posted in ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , | Σχολιάστε

Κάρπαθος: Η κανακαριά, η ενδογαμία, το αρχαϊκό γλωσσικό ιδίωμα και η παραδοσιακή φορεσιά της Ολύμπου

Στην Όλυμπο της Καρπάθου καθιερώθηκε ένα έθιμο που συγκέντρωσε πολλές περιουσίες σε λίγους ανθρώπους που ονομάζεται «κανακαριά». Σύμφωνα με αυτό το έθιμο-νόμο τα πρωτότοκα παιδιά αποκτούν το σύνολο της περιουσίας των γονιών τους, χωρίς να αφήνουν τίποτα για τα υπόλοιπα παιδιά. Ο πρωτότοκος γιος έπαιρνε όλη τη περιουσία του πατέρα του, και η πρωτότοκη κόρη όλη τη περιουσία της μητέρας της. Αυτό το έθιμο καθιστούσε άτομα της ίδιας οικογένειας πλούσια και φτωχά και κατέστρεψε την κοινωνική δομή της κοινότητας μετατρέποντάς την σε καθαρά ταξική. Συνέχεια

Posted in ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, Κάρπαθος, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , | Σχολιάστε

Όταν οι αποκριάτικες μάσκες προστάτευαν από αρρώστιες – Μια μαρτυρία για την ελονοσία άλλων εποχών

«Οι επιπτώσεις της ελονοσίας στον πληθυσμό ήταν τεράστιες και σε όλα τα επίπεδα και οι άνθρωποι προσπαθούσαν να βρουν τρόπους για να αντισταθούν μέσα σε εξαιρετικά αντίξοες συνθήκες», λέει ο κ. Δημάκης, που αναδιφώντας στα αρχεία της εποχής εντόπισε και μια ειδική περίπτωση: Την λειτουργία του σιδηροδρόμου, που μόλις τότε ολοκληρωνόταν —έργο του Χαρίλαου Τρικούπη— ειδικά στην περιοχή της διέλευσής του από την Βοιωτία, με σταθμούς στη Θήβα, τη Λειβαδιά, τη Βελίτσα (σήμερα Τιθορέα),το Δαδί και άλλους ενδιάμεσους. Με την Λειβαδιά και την Βελίτσα όμως, να αποκαλούνται «σταθμοί της ελονοσίας»!

Συνέχεια

Posted in ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ, Ν. Βοιωτίας | Tagged , , , , , , , , | Σχολιάστε