Category Archives: ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ

Το παλαιϊνό παραδοσιακό φτάζυμο ψωμί της Κρήτης

Με βρεγμένα τα χέρια με λίγο νερό, ή περασμένα με λάδι για να μην κολλά η ζύμη, αρχίζει να κόβεται ή απομονώνεται με τις δυο παλάμες λίγη – λίγη η ζύμη. Καρφώνεται η γροθιά μέσα, κάνοντας έτσι το πρώτο γρόθισμα, ώστε να ζυμώνεται ξανά άλλη μια φορά μέχρι τέλους. Μετά αρχίζει το δεύτερο γρόθισμα πολλές φόρες ομοιόμορφα επάνω και επιφανειακά σε όλη τη σκάφη. Και ενώ στο πρώτο ζύμωμα σκοπός είναι να πάει η μαγιά του ρεβιθιού σε όλο το ζυμάρι ομοιόμορφα, ο σκοπός στο ξαναζύμωμα ή γρόθισμα, είναι να πάει το προζύμι ομοιόμορφα σε όλο το ζυμάρι της σκάφης. Συνέχεια

Posted in ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, Κρήτη, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ | Tagged , , , , , | Σχολιάστε

Οι ανεμόμυλοι της Μεσσαριάς Κύθνου: καταγραφή και ανάλυση

Τρεις ανεμόμυλοι του μυλοτοπίου αυτού διακρίνονται στην εικόνα 3. Το μυλοτόπι Χ2 αποτελεί τη νοητή προέκταση του οικισμού προς τα ανατολικά, καθώς βρίσκεται στην κορυφογραμμή του ίδιου λόφου με αυτόν. Η επέκταση του οικισμού προς τη διεύθυνση αυτή ήταν υπαίτια για την καταστροφή του μυλοτοπίου. Μια σύγχρονη άποψη της ίδιας περιοχής διακρίνεται στην εικόνα 4. Ο ανεμόμυλος Μ3 ήταν από τους τελευταίους που εγκαταλείφθηκαν. Συνέχεια

Posted in ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, Κύθνος, ΚΟΙΝΩΝΙΑ, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ | Tagged , | Σχολιάστε

Λαγκαδάς: Αναβίωσαν τα αναστενάρια του καλοκαιριού

Λίγο αργότερα, ήταν ο ίδιος που έδινε το σύνθημα «άντε για τη φωτιά», με το οποίο οι αναστενάρηδες άρχισαν να οδεύουν προς τη φωτιά και το έθιμο προς την κορύφωσή του. Οι νέοι με τις άσπρες λαμπάδες στην αρχή της πομπής-η 13χρονη κόρη του Σωτήρη Γκαϊτατζή που, όπως μας έλεγε, από μικρή παρακολουθεί πιστά το έθιμο, αλλά και ο γιος ενός άλλου Αναστενάρη, του Δημήτρη- είναι η ελπίδα πως το έθιμο αυτό που φυλάσσουν ως κόρη οφθαλμού οι μεγαλύτεροι θα περάσει στις επόμενες γενιές. Χθες βράδυ, το βλέμμα και των δυο ήταν καρφωμένα στον χώρο της πυροβασίας, εκεί που οι Αναστενάρηδες χορεύοντας τρεις φορές γύρω από τη θρακιά και σταυρώνοντας τις εικόνες ρίχνονταν στα κάρβουνα, «πατώντας» πάνω τους με τη φλόγα της ψυχής. Συνέχεια

Posted in ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, Θεσσαλονίκη, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ | Tagged , , , | Σχολιάστε

Οι Υφαντές της Ελλάδας

Απώτερος στόχος είναι το έργο να υλοποιηθεί σε διάφορες περιοχές της χώρας με παράδοση στην υφαντική, να προβληθεί η σημασία της σύμπραξης της παράδοσης με το σύγχρονο επιχειρείν και να δημιουργηθεί ένα σύγχρονο ψηφιακό μητρώο υφαντικής τέχνης που θα συμβάλει σημαντικά στην επαγγελματική παρουσίαση της αρχαίας αυτής τέχνης και τη δυναμική προώθησή της εντός και εκτός συνόρων. Συνέχεια

Posted in ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ | Tagged , , , , | Σχολιάστε

Αύγουστος: Ο μήνας που τρέφει τους ένδεκα

«Ο Αύγουστος με τα σταφύλια, τα σύκα και τα πολλά οπωρικά, με τα εισοδήματα από την πώληση της καλοκαιρινής συγκομιδής εκθειάζεται στις παροιμίες του λαού ως πλούσιος μήνας. «Αύγουστε, καλέ μου μήνα, νά’σουν δυο φορές το χρόνο!». Αλλά η ευτυχία αυτή του Αυγούστου, δεν είναι πάντοτε αδιατάρακτη. Πολλές φορές, οι ελώδεις πυρετοί και οι γαστρικές ασθένειες από την κατάχρηση των οπωρικών κάνουν τον Αύγουστο επικίνδυνο για την υγεία. Γι’ αυτό άλλη παροιμία λέγει: «Περί της υγείας σου τον Αύγουστο ερώτα», που σημαίνει πως κανείς δεν είναι σίγουρος για την υγεία του, αν δεν περάσει απρόσβλητος από ασθένειες τον Αύγουστο. Συνέχεια

Posted in ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ | Σχολιάστε

Η παραδοσιακή κατασκευή της κρητικής λύρας (Βίντεο)

Μια διαμάχη ανάμεσα στο παλιό και το καινούργιο με φόντο τη διαδικασία κατασκευής τού οργάνου. ΤΟ ΜΥΣΤΙΚΟ είναι αυτό που κάνει τις λύρες και κελαηδούν πιο νόστιμα μας λέει ο γέρο-μάστορας. Συνέχεια

Posted in ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, Κρήτη, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ, Μουσικά όργανα - Ασκομαντούρα | Tagged , , , , , , , | Σχολιάστε

Μια παραδοσιακή απασχόληση που σβήνει: Η παρασκευή του τσίπουρου

Το τσίπουρο ήταν από πάντα το ποτό της φτωχολογιάς, ήταν αυτό που έδινε στον κουρασμένο αγρότη και εργάτη μια ανάσα και κουράγιο για να ανταπεξέλθει στην καθημερινή μάχη για το μεροκάματο. Θυμάμαι την κ. Σοφία να κερνά τον θείο Παναγιώτη και να της λέει μόλις έπινε το πρώτο: «Σοφία δεν ήρθα με ένα πόδι κέρνα ακόμα ένα» αυτό έκανε το αίμα πιο ζεστό και πιο γοργό και τα βάσανα πιο υποφερτά. Και ο μεζές; Λίγο τυρί και ντοματούλα από τον κήπο. Συνέχεια

Posted in ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ, Ν. Λάρισας | Tagged , , , , , , , , , , , , | Σχολιάστε

Στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς η τέχνη του αλέσματος

Το άλεσμα των δημητριακών στο μύλο (νερόμυλο, ανεμόμυλο) αποτελούσε τη βασική διατροφική διαδικασία πριν από την εκβιομηχάνιση της παραγωγής. Σήμερα διασώζεται σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας ο παραδοσιακός τρόπος αλέσματος δημητριακών. Οι τεχνικές του αλέσματος, το δίκτυο επικοινωνίας, η θέση του μύλου στην πραγματικότητα και το φαντασιακό, η διάθεση και η αξιοποίηση των προϊόντων της άλεσης έχουν ιστορικό βάθος αλλά έχουν προσαρμοστεί πλέον στις σύγχρονες συνθήκες και τις απαιτήσεις ενός διαφορετικού τρόπου ζωής που επιδιώκει όμως τη διατήρηση διεργασιών ποιοτικής διατροφής και τρόπου ζωής φιλικούς στο φυσικό περιβάλλον και τον άνθρωπο.
Συνέχεια

Posted in Ήπειρος, ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΑ, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ, Λέσβος | Tagged , , , , , , , | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς η τέχνη του αλέσματος

Με βελόνι και κλωστή: Στον καμβά της ιστορίας

Οι γυναίκες της Συντροφιάς του Συλλογικού Κεντήματος, με την εμπνευσμένη καθοδήγηση της Κλαυδίας Μάμαλη και τη συνδρομή του διαδικτύου, εκδηλώνουν εμπράκτως τη φιλοπατρία τους ιστορώντας με βελόνι και κλωστή πρόσωπα και γεγονότα της Ελληνικής Ιστορίας. Παράλληλα η σύγχρονη τεχνολογία έρχεται να ενισχύσει τη δημιουργική συλλογικότητα και επικοινωνία, με τη δημιουργία πεδίων, μέσω των οποίων ανταλλάσσεται η εμπειρία σε τεχνικό επίπεδο και αναπτύσσονται εφαρμογές και εργαλεία συνεργασίας. Η έκθεση περιλαμβάνει 325 εργόχειρα κεντήματα της Συντροφιάς του Συλλογικού Κεντήματος.
Συνέχεια

Posted in ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, ΙΣΤΟΡΙΑ, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ | Tagged , , , , , , , | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Με βελόνι και κλωστή: Στον καμβά της ιστορίας

Οι Ελληνίδες υφάντρες που υπερασπίζονται τη βιώσιμη μόδα μέσω αρχαίων τεχνικών

Μεγαλώνοντας, η Αλεξάνδρα Μπίσσα βρισκόταν διαρκώς περιτριγυρισμένη από τα υφάσματα της γιαγιάς της, γεγονός που την έκανε περίεργη για την υφαντική. Τελικά, ζήτησε από τη θεία της Αθηνά, μια από τις τελευταίες εναπομείνασες γυναίκες υφάντρες στο Μέτσοβο, να της διδάξει την τέχνη. «Ακόμα και σήμερα, στρέφομαι στα υφάσματα της γιαγιάς μου για έμπνευση», λέει, «ανακαλύπτοντας πάντα κάτι καινούργιο. Το να μην μπορώ να υφαίνω με τα ίδια μου τα χέρια μου φαίνεται αδιανόητο για μένα. Το να συμμετέχω σε κάθε στάδιο της διαδικασίας είναι αυτό που με καθορίζει ως δημιουργό». Συνέχεια

Posted in ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΑ, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Οι Ελληνίδες υφάντρες που υπερασπίζονται τη βιώσιμη μόδα μέσω αρχαίων τεχνικών