Category Archives: ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ

Η «ψυχή» του δέντρου στην ελληνική παράδοση

«Τα μεγάλα και παλιά δέντρα είναι στοιχειωμένα και οι άνθρωποι αποφεύγουν να κάθουνται πολλή ώρα αποκάτω απ’ αυτά, ή να κοιμούνται στον ήσκιο τους, για να μην πάθουν. Κι όταν κόβουν κανένα από αυτά οι ξυλοκόποι και το ιδουν ότι γέρνει να πέση, πέφτουν μπρούμυτα κατά γης και δεν βγάνουν μιλιά, για να μην τους εννοήση η ψυχή του δέντρου όταν θα βγαίνη, πως είναι εκεί και, καθώς είναι αγανακτισμένη, τους λαβώση. Και στον κορμό στην μέση, όταν τον κόβουν, βάνουν μια πέτρα, για να εμποδιστή και να μην εβγή με ορμή η ψυχή του δέντρου. Γιατί αλλιώς θα τους κάμη κακό και θα τους κοψομεσιάση και θα έχουν πόνους δυνατούς στη μέση». Συνέχεια

Posted in ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ | Tagged , , , | Σχολιάστε

Γιαργηττός ή χορός του Θησέα

Πρόκειται για τριμερή μορφή χορού. Σήμερα μας είναι γνωστά τα δύο πρώτα μέρη, το τρίτο μέρος έχει χαθεί στο διάβα του χρόνου. Ως εισαγωγή στο μουσικό μέρος που προηγείται του χορού, ο πρωτοχορευτής κάνει μια στροφή στο χώρο περπατώντας εκεί όπου πρόκειται να χορέψει έχοντας τα χέρια ανοιχτά σχεδόν σαν να χαιρετά τους παρευρισκόμενους. Είναι σαν μια προθέρμανση για αυτό που θα ακολουθήσει.
Συνέχεια

Posted in ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, Ζάκυνθος, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ, Ν. Αττικής | Tagged , , | Σχολιάστε

Mαύρο ή άσπρο το πουκάμισο του Κρητικού; Τι συμβολίζει το σαρίκι; Φόραγαν και οι γυναίκες στη ζώνη τους το κρητικό μαχαίρι;

Δεύτερος λόγος που φορά μαύρα ο Κρητικός του 17ου και μέχρι αρχές του 20ου αιώνα, είναι γιατί θεωρεί, ότι κρατάει πένθος για το σκλάβωμα της Κρήτης από τους Τούρκους. Έτσι το μαύρο πουκάμισο που καθιερώθηκε, συμβόλιζε τη σκλαβιά, ώσπου να απελευθερωθεί και πάλι η Κρήτη. Συνέχεια

Posted in ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, Κρήτη, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ | Tagged , , , , , , | Σχολιάστε

Πως διεσώθη το Δημοτικό, λαϊκό, επαναστατικό τραγούδι του 1821, και μέσα από αυτό η Ιστορία μας.

Τον Σεπτέμβριο του 1826, ο Ρουμελιώτης στρατηγός Γιάννης Μακρυγιάννης μετά του Γκούρα επολιορκούντο στην Ακρόπολη των Αθηνών από τους οθωμανούς. Ο Μακρυγιάννης έψαλλε πολύ ωραία τα δημοτικά άσματα και συνήθως αυτοσχεδίαζε, φέρνοντας το δημοτικό τραγούδι κοντά στο γεγονός που ήθελε να υμνήσει, καθιστώντας το έτσι εργαλείο της ιστορίας. Ένα τέτοιο δικό του μοιρολόι, λοιπόν, ήταν και αυτό που έψαλλε στο Σερπεντζέ, στην θέση που υπεράσπιζε. Κάλεσε λοιπόν σε δείπνο τον Γκούρα και τους άλλους οπλαρχηγούς. Ο Γκούρας κι ο Παπακώστας τον παρακάλεσαν να τραγουδήσει, και ο Μακρυγιάννης το έκανε: Συνέχεια

Posted in ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, ΙΣΤΟΡΙΑ, ΚΟΙΝΩΝΙΑ, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ | Tagged , , , , , , | Σχολιάστε

Η πελάδα του Μπριόλα

Ο Γιάννης ο Μπριόλας ήταν από το Μεσολόγγι, είχε πελάδα, γι’ αυτό βάφτισε την ταβέρνα του έτσι. Μπριόλας δεν ήταν το πραγματικό του όνομα, αλλά το παρανόμι που του είχαν κολλήσει στα νιάτα του, γιατί έβαζε μπριγιόλ στα μαλλιά του, για να είναι περιποιημένος. Ήταν ψηλός και όμορφος, περπατούσε κι έκανε στράκες! Συνέχεια

Posted in ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ, Ν. Αττικής | Tagged , , , , , , , , | Σχολιάστε

Η Αγγελική Χατζημιχάλη και το Μουσείο Λαϊκής Τέχνης και Παράδοσης (Βίντεο)

Στις αίθουσες του Μουσείου εκτίθενται συλλογές αντικειμένων λαϊκής τέχνης με έργα ξυλογλυπτικής, μεταλλοτεχνίας, αγγειοπλαστικής, παραδοσιακές φορεσιές, κεντήματα και χαλιά φτιαγμένα σε αργαλειούς. Ορισμένα εξ αυτών ανήκουν στην Ελληνική Λαογραφική Εταιρεία, ενώ άλλα προέρχονται από δωρεές ιδιωτών. Ωστόσο στο χώρο βρίσκονται έπιπλα, βιβλία, επιστολές και προσωπικά αντικείμενα της Αγγελικής Χατζημιχάλη, προσφέροντας στον επισκέπτη τη δυνατότητα προσέγγισης της πορείας και του έργου της στην κοινωνική και πνευματική ζωή της Ελλάδας. Συνέχεια

Posted in ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ | Tagged , , , , | Σχολιάστε

Αικατερίνη Πολυμέρου – Καμηλάκη: Ο λαϊκός πολιτισμός δεν είναι μουσειακό είδος

Όταν κρατάς ένα κειμήλιο εκατό ή διακοσίων ετών νοιώθεις… ότι η μνήμη συμπυκνωμένη στην ζωντανή παρά τη φθαρτότητά της ύλη σε ακουμπάει και προσπαθεί να αναπαραστήσει μια σκηνή από το παρελθόν, να συνδεθεί με τον ή τους χρήστες του, να αποκτήσει ζωή. Η μνήμη είναι πολύ σημαντικό πράγμα. Χωρίς αυτήν δεν υπάρχεις. Όσο λοιπόν η μνήμη πάει πιο βαθιά στο παρελθόν τόσο ξεκαθαρίζει το μέλλον. Συνέχεια

Posted in ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ | Tagged , , , | Σχολιάστε

Το Δημοτικό τραγούδι ως συμπύκνωση της ιδιοπροσωπίας του Νέου Ελληνισμού (Βίντεο)

…Aποδίδει, με τον πιο ολοκληρωμένο τρόπο, τις ιδιαιτερότητες της ελληνικής ιδεολογίας, το «συναμφότερο» του εθνικού μας χαρακτήρα. Ενός χαρακτήρα που έχει διαμορφωθεί σε μια πορεία χιλιάδων χρόνων, μέσα από περιπέτειες, μεταπτώσεις και αλλαγές, που ελάχιστοι ιστορικοί λαοί έχουν γνωρίσει. Συνέχεια

Posted in ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΑ, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ | Tagged , , , , , | Σχολιάστε

Γιάννενα: Αργαλειός και η υφαντική τέχνη εργαλεία εναλλακτικής εκπαίδευσης στο πλαίσιο ευρωπαϊκού έργου

Τα αντικείμενα των εργοταξίων, όπως αναφέρει, πρέπει να έχουν σχέση με την ταυτότητα του τόπου. Αυτό αποτελεί ενδιαφέρον για τους νέους, γιατί παίρνουν στοιχεία για το πώς λειτουργούσαν οι κοινωνίες. «Ο αργαλειός έδινε αυτονομία. Δούλευαν ομαδικά, ο ένας βοηθούσε τον άλλον, έκαναν συντροφιά και είχαν ένα υγιή ανταγωνισμό. Ο αργαλειός, είναι ένα από τις αρχαιότερες “μηχανές” που μπορεί να υπάρχει ακόμη στην κοινωνία μας για την κάλυψη πρωτογενών αναγκών. Ωστόσο, μπορεί να γίνει καλλιτεχνική έκφραση, υπάρχουν άνθρωποι που μέσα από την Υφαντική, δημιουργούν έργα τέχνης», σημειώνει η κ. Παγκρατίου και επισημαίνει πως το Ριζάρειο Χειροτεχνικό Κέντρο δέχεται παραγγελίες ακόμη και από μεγιστάνες. Συνέχεια

Posted in ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ, Ν. Ιωαννίνων, ΠΑΙΔΕΙΑ | Tagged , , , , , | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Γιάννενα: Αργαλειός και η υφαντική τέχνη εργαλεία εναλλακτικής εκπαίδευσης στο πλαίσιο ευρωπαϊκού έργου

Τα πανηγύρια του χωριού – Κάποτε και στις μέρες μας

Μετά το κοινό ξεκίνημα, ο χορός περνά στις οικογένειες που με από πριν καθορισμένη σειρά χορεύουν και γλεντάνε. Εκεί θα μπουν μπροστά να χορέψουν οι αρχηγοί της οικογένειας, μετά οι γιοί και τα κορίτσια της παντρειάς. Κι όταν χορεύουν μπροστά οι γιοί και οι κόρες, γονείς, συγγενείς και φίλοι ρίχνουν χαρτούρα στα όργανα για να “βαρέσουν” το ένα ή τ’ άλλο τραγούδι με μεγαλύτερο κέφι και να δει ο κόσμος πως για χάρη τους (αυτών που χορεύουν) τόσοι και τόσοι σκορπάν τα λεφτά. Συνέχεια

Posted in ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΑ, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ | Tagged , , , , , | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Τα πανηγύρια του χωριού – Κάποτε και στις μέρες μας