Category Archives: Ήπειρος

Τα έθιμα της Μεγάλης εβδομάδας στην Ήπειρο

Τα παιδιά και οι νέοι της ενορίας της Αγίας Θεοδώρας, συγκεντρώνουν από νωρίς το πρωί, κορμούς δένδρων και αλλά ξύλα στο προαύλιο του ναού και τα τοποθετούν σε σχήμα κώνου. Κατά το παρελθόν, μάζευαν τα ξύλα τις προηγούμενες ημέρες από τις όχθες του Άραχθου ποταμού. Η μεγάλη φωτιά που καίει για πολλές ώρες, ανάβει αμέσως μετά την ακολουθία της Σταύρωσης. Πλήθος πιστών συγκεντρώνεται στο προαύλιο του Ιερού Ναού και συμμετέχει στην αναβίωση του εθίμου, το οποίο κάθε χρόνο διατηρεί και συνεχίζει ο Σύλλογος της Ενορίας Αγίας Θεοδώρας. Συνέχεια

Posted in Ήπειρος, ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ | Tagged , , , , , , , , , , , , ,

Η υφαντική τέχνη και ο αργαλειός

Ο αργαλειός ως οικιακό εργαλείο είναι αρχαιότατο και αναφέρεται από τον Όμηρο ως ιστός. Η Πηνελόπη ύφαινε τη μέρα και ξεΰφαινε τη νύχτα για να ξεγελά με τον τρόπο αυτό τους «μνηστήρες» ώστε να την περιμένουν ώσπου να τελειώσει το «διασίδι» της. Η θεά Αθηνά στην αρχαιότητα προστάτευε την υφαντική τέχνη γι’ αυτό ονομαζόταν «Έργανη Αθηνά». Πολλά από τα δημοτικά μας τραγούδια είναι αφιερωμένα στον αργαλειό και την ύφανση. Συνέχεια

Posted in Ήπειρος, ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ | Tagged , , , , , , , , , , , , ,

Ωδή στο Ηπειρώτικο μοιρολόι

Η Ηπειρώτικη Μουσική, ακόμη και στις πιο ακραίες εκδηλώσεις θλίψης, δείχνει να έχει θεραπευτικές ιδιότητες και να λειτουργεί σαν «φάρμακο» για την ψυχή. Είναι μια αρχέγονη μουσική που ακούγεται σαν ίαμα. Στο άκουσμα ενός μοιρολογιού ή ενός σκάρου, έναν αυθεντικό οργανικό σκοπό, ο άνθρωπος νιώθει θλιμμένος, ταυτόχρονα όμως παρηγορημένος και πλήρης δυνάμεων για την συνέχεια, νιώθοντας ότι δεν του λείπει τίποτα. Καθώς στο Ηπειρώτικο Μοιρολόι δεν μπορούν να υπάρξουν σκηνοθετημένες «παραδοσιακές» τελετές, προορισμένες για δήθεν «ψαγμένους» τουρίστες, οι αληθινοί ακόλουθοί του πιστεύουν ότι έχει θεραπευτικό χαρακτήρα ως αντίκρουση στον βιωματικού χαρακτήρα πόνο της απώλειας προσφιλών προσώπων. Ότι αναστρέφει συγκεκριμένα είδη πόνων της καρδιάς και επεκτείνει συγκεκριμένες χαρές.
Συνέχεια

Posted in HΠΕΙΡΟΣ, Ήπειρος, ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ, ΜΟΥΣΙΚΗ | Tagged , , , , ,

Τα τραγούδια του παραδοσιακού Ηπειρώτικου γάμου περί το 1800…

Με ιδιαίτερη ικανοποίηση θα παρουσιάσουμε στο αξιότιμο κοινό και τους αναγνώστες της εφημερίδας «Πρωινός Λόγος» τα τραγούδια του παλαιού παραδοσιακού Ηπειρώτικου Γάμου της περιόδου 1800 και νωρίτερα. Η Συλλογή των τραγουδιών αυτών που κάνουμε, οφείλεται κατ’ αρχήν στη μνημειώδη εργασία του Φιλέλληνα Γάλλου συγγραφέα Κλαύδιου Φωριέλ, η πρώτη Συλλογή των Ελληνικών Δημοτικών Τραγουδιών, δημοσίευσε στο Παρίσι κατά τα έτη 1824 – 1825 σε δυο τόμους, καθώς και στα ανέκδοτα Αρχεία αυτού που βρίσκονται στη Βιβλιοθήκη στο Παρίσι Academie des Inscriptions, (πάνω από 10.000 σελίδες χειρόγραφες). Συνέχεια

Posted in Ήπειρος, ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ | Tagged , , , , , ,

Αναβιώνουν και φέτος τα Παργινά ή Κανάρεια, στην Πάργα!

Στις 15 Αυγούστου αναβιώνει η «βαρκαρόλα» ένα έθιμο το οποίο αναπαριστά την επιστροφή των Παργινών και των Ιερών Κειμηλίων στην ελεύθερη πλέον πόλη της Πάργας, αφού σύμφωνα με την ιστορία της πόλης, οι κάτοικοι εγκατέλειψαν την Πάργα, όταν αυτή πουλήθηκε από τους Άγγλους στον Αλή Πασά το 1819. Συνέχεια

Posted in Ήπειρος, ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ, Ν. Πρεβέζης | Tagged , , , , ,

«Απλουταριά»

Ομολογώ ότι τη λέξη αυτή, απλουταριά, την πρωτοάκουσα μικρός, πολύ μικρός. Είχα κάνα δυο χρόνια καβαλικέψει την πρώτη δεκαετία της ζωής μου. Ήταν απόγιομα, όταν είχα αναλάβει εγώ και ο ξάδερφός μου να φυλάμε τα γίδια της γειτονιάς, εργολαβικά. Μιλάμε για μεροκάματο. Βγάζαμε το χαρτζιλίκι μας. Εμείς, όμως στην ουσία δεν τα φυλάγαμε. Τα παρατούσαμε στις λάκκες και «όποιος θα έσκουζε το χωράφι του». Το έκαναν «καλοκαιρινό!». Ήμασταν φυσικά απασχολημένοι, καθόσον επιδιδόμασταν στο άθλημα της χαρτοπαιξίας. Μια – δυο – εκατόν δύο φορές, ώσπου ξεκάμπισε η Αποστόλαινα με κάτι στούμπια στα χέρια, άλλο πράμα. Είχε και μεγάλη δύναμη και δυνατή φωνή. Άχαξε ο τόπος. «Μωρέ διαολοσκυλ(ι)σμένα αφήκαταν τ’ς γίδις απλουταριά και δεν άφ’σαν τίποτε στο χωράφ’. Θα σας στ(ου)μπίσω στο γ’δί μωρέ ζαλοταραμένα». Συνέχεια

Posted in Ήπειρος, ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ | Tagged , ,

Τα «σπάργανα» κι άλλα Χριστουγεννιάτικα έθιμα της Ηπείρου

Χριστούγεννα… Στην καρδιά του χειμώνα, που πολλές φορές στην Ήπειρο είναι βαρύς. Παραδόσεις και έθιμα, με επιρροές από τη θρησκεία, αλλά και τον αγώνα για την καθημερινότητα έρχονται από το βάθος του χρόνου, στην Ήπειρο και τηρούνται έως σήμερα. Συνέχεια

Posted in Ήπειρος, ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ | Tagged , , , , ,

Πού πήγε η αυθεντική μουσική μας παράδοση;

Η παράδοση σε όλες τις εκφάνσεις της -ιστορικές, θρησκευτικές, λαϊκές, οικογενειακές- είναι φωτεινός οδηγός για τις επόμενες γενιές. Δόξα τω Θεώ, η πατρίδα μας έχει τόσους και τέτοιους ανεκτίμητους πολιτιστικούς θησαυρούς που πρέπει να τους έχουμε πάντα σαν πρότυπο για να πορευτούμε στη σημερινή εποχή η οποία ταλανίζεται από ξεπεσμό των θεσμών και των ιδανικών μας. Πρέπει η παράδοση να είναι ριζωμένη βαθειά στην ψυχή και στην καρδιά μας, στη συνείδησή μας, πρέπει να προστατεύουμε ως κόρην οφθαλμού τα ήθη και έθιμά μας. Συνέχεια

Posted in Ήπειρος, ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ, ΜΟΥΣΙΚΗ, Ν. Ιωαννίνων | Tagged , , , , , , , , ,

Ηπειρωτική μουσική και χοροί πρέπει να σέβονται την παράδοση…

Από σήμερα (του Προφήτη Ηλία) διανύουμε ήδη την κατ’ εξοχήν περίοδο των παραδοσιακών πανηγυριών, τα οποία θα κορυφωθούν τις ημέρες του Δεκαπενταύγουστου, με τη συμμετοχή και εκατοντάδων αποδήμων Ηπειρωτών που θα επισκεφθούν την πατρώα γη τους.
Συνέχεια

Posted in Ήπειρος, ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ | Tagged , , , , , , , ,

Πρώτη μέρα στο σχολείο το 1947: Η πλάκα, το κοντύλι και τα άλλα…

Ο πατέρας μου θα πήγαινε δάσκαλος σε ένα χωριό δίπλα στην πόλη της Παραμυθιάς, τις Παγκράτες όπως το λέγανε οι χωριανοί. Τα χωριά και ο κόσμος τους δεν ήταν για τον πατέρα μου άγνωστα. Γνώριζε όλους τους ανθρώπους έναν έναν και ακόμη τις ζωές τους, μιας και με τους περισσότερους ήταν συναγωνιστές στον πόλεμο. Συνέχεια

Posted in Ήπειρος, ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, Θεσπρωτίας, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ | Tagged , , , , , , , ,