Category Archives: Κρήτη

Το παλαιϊνό παραδοσιακό φτάζυμο ψωμί της Κρήτης

Με βρεγμένα τα χέρια με λίγο νερό, ή περασμένα με λάδι για να μην κολλά η ζύμη, αρχίζει να κόβεται ή απομονώνεται με τις δυο παλάμες λίγη – λίγη η ζύμη. Καρφώνεται η γροθιά μέσα, κάνοντας έτσι το πρώτο γρόθισμα, ώστε να ζυμώνεται ξανά άλλη μια φορά μέχρι τέλους. Μετά αρχίζει το δεύτερο γρόθισμα πολλές φόρες ομοιόμορφα επάνω και επιφανειακά σε όλη τη σκάφη. Και ενώ στο πρώτο ζύμωμα σκοπός είναι να πάει η μαγιά του ρεβιθιού σε όλο το ζυμάρι ομοιόμορφα, ο σκοπός στο ξαναζύμωμα ή γρόθισμα, είναι να πάει το προζύμι ομοιόμορφα σε όλο το ζυμάρι της σκάφης. Συνέχεια

Posted in ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, Κρήτη, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ | Tagged , , , , , | Σχολιάστε

Η παραδοσιακή κατασκευή της κρητικής λύρας (Βίντεο)

Μια διαμάχη ανάμεσα στο παλιό και το καινούργιο με φόντο τη διαδικασία κατασκευής τού οργάνου. ΤΟ ΜΥΣΤΙΚΟ είναι αυτό που κάνει τις λύρες και κελαηδούν πιο νόστιμα μας λέει ο γέρο-μάστορας. Συνέχεια

Posted in ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, Κρήτη, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ, Μουσικά όργανα - Ασκομαντούρα | Tagged , , , , , , , | Σχολιάστε

Το Έθιμο της Πεντηκοστής στα Ανώγεια

«Με αυτά τα φύλλα, οι τάφοι καθαρίζονται από τις γυναίκες, με τα ίδια φύλλα στολίζονται οι τελευταίες κατοικίες των νεκρών, μιας και σύμφωνα με την παράδοση μας, είναι η Πεντηκοστή, η μέρα όπου οι ψυχές ξαναγυρνάνε, πενήντα μέρες μετά τη θεία Ανάσταση του Κυρίου, στον κάτω κόσμο. Δεν έχει και τόση αξία να ερμηνεύσουμε από την ορθόδοξη πίστη το συγκεκριμένο στοιχείο της παράδοσης. Αυτό που έχει σημασία, είναι ότι οι ζώντες, οι γυναίκες, οι αδερφές, οι μανάδες, νιώθουν την ανάγκη να περιποιηθούν τους νεκρούς τους και να μοιραστούν με τους συγχωριανούς τους, τιμώντας τη μνήμη όσων δεν ζουν πλέον, με το κέρασμα της γλυκοκουλούρας», ερμηνεύει ο π. Κεφαλογιάννης. Όπως εξιστορεί, τα λουλούδια που ευλογούνται και αυτά στην εκκλησία και κατόπιν πηγαίνουν στο κοιμητήριο, «ομοιάζουν με τη ζωή, την ανθοφορία, τη γέννηση, την ευωδία που κυριαρχεί ως δώρο θεού στους ανθρώπους και αμέσως μετά τη φθορά, το μαρασμό, το τσαλάκωμα, το οποίο επιφέρει ο θάνατος. Είναι λοιπόν άξιο να κατανοήσουμε και ουσιώδες, πως οφείλουμε ως άνθρωποι να εκτιμούμε και να προστατεύουμε όλα όσα στη ζωή μας προσφέρονται. Τα οποία ο θάνατος ναι μεν σημαδεύει, αλλοιώνει, όμως είναι στο δικό μας χέρι να αξιοποιήσουμε κατά τη διάρκεια της ζωής μας». Συνέχεια

Posted in ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, Κρήτη, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ | Tagged , , , | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Το Έθιμο της Πεντηκοστής στα Ανώγεια

Ρέθυμνο: Aνακαινίζεται το παραδοσιακό ελαιοτριβείο Αρμένων

Σύμφωνα με την τεχνική έκθεση, το διώροφο ελαιοτριβείο γνώρισε έντονη δραστηριότητα κατά την ύστερη ενετική και οθωμανική περίοδο, ενώ διέθετε χώρο παραγωγής και επεξεργασίας της πρώτης ύλης της ελιάς, με τσιμεντένιες σκάφες συλλογής του καρπού, του πολτού της ελιάς, του λαδιού, τον βασικό μηχανισμό με τις μυλόπετρες ασβεστόλιθου, το φούρνο και το πατητήρι, το οποίο εξυπηρετούσε την κατοικία του ιδιοκτήτη που βρίσκονταν στον πρώτο όροφο, καθώς και τα ξύλινα δοκάρια. Ο δεύτερος χώρος στο ισόγειο λειτουργούσε ως αποθήκη κι ήταν εξοπλισμένος με τα πυθάρια αποθήκευσης του λαδιού. Συνέχεια

Posted in ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, Κρήτη, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ | Tagged , , | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ρέθυμνο: Aνακαινίζεται το παραδοσιακό ελαιοτριβείο Αρμένων

Ήθη, έθιμα, ιστορία και παραδόσεις του Κρουσώνα

Σε συνεργασία με τους πολιτιστικούς συλλόγους τα μέλη της ερευνητικής ομάδας καταγράφουν μνήμες, παραδόσεις, ήθη και έθιμα σε κάθε χωριό του Μαλεβιζίου. Δημιουργούν έτσι ένα ψηφιακό αρχείο με συνεντεύξεις και οπτικοακουστικό υλικό, ηχητικές καταγραφές (podcast), φωτογραφικό αρχείο και γραπτά τεκμήρια, τα οποία θα έχουν τη δυνατότητα να εμπλουτίζουν σταδιακά οι ίδιοι οι πολίτες σε συνεργασία με τον Δήμο Μαλεβιζίου και τις αρμόδιες δημοτικές υπηρεσίες διαχείρισης του αποθετηρίου. Συνέχεια

Posted in ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, Κρήτη, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ | Tagged , , | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ήθη, έθιμα, ιστορία και παραδόσεις του Κρουσώνα

Ο όρκος των βοσκών: Ένα ντοκιμαντέρ για το εθιμικό δίκαιο της βοσκικής στον Ψηλορείτη

Η έρευνα του ντοκιμαντέρ εστιάζεται στην Ι.Μ Αγίου Γεωργίου Δισκουρίου και τη σημασία που είχε ο όρκος για τους βοσκούς με ενδεικτικές περιοχές τα Ανώγεια, τα Ζωνιανά και τα Λιβάδια. Όπως επισημαίνεται στο ντοκιμαντέρ και εξηγούν οι υπεύθυνοι από τον Πολιτιστικό Φορέα Androidus Project Tank: «Αποτελεί αναμφίβολα μια ενεργή διαδικασία για τις ποιμενικές κοινότητες της Κρήτης, η οποία διατηρήθηκε ως κληρονομιά από στόμα σε στόμα και από γενιά σε γενιά ανάμεσα στους βοσκούς με σημαντικά ιερά τοπωνύμια από τα Χανιά μέχρι το Λασίθι». Το έργο πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα του υπουργείου Πολιτισμού, της διεύθυνσης Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς και του τμήματος άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς, στο πλαίσιο της στήριξης και ανάδειξης δράσεων πολιτιστικών φορέων στην Ελλάδα. Συνέχεια

Posted in ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, Κρήτη, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ | Tagged , , , | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ο όρκος των βοσκών: Ένα ντοκιμαντέρ για το εθιμικό δίκαιο της βοσκικής στον Ψηλορείτη

Σασμός: Οι συμφιλιωτές της βεντέτας στην Κρήτη

Το τελετουργικό που ακολουθούν οι «μεσίτες» προσαρμόζεται πάντα στην υπόθεση που αναλαμβάνουν. Οι πρώτες διερευνητικές επαφές και παρεμβάσεις ξεκινούν μόλις γίνει γνωστή μια διαμάχη. Συχνά οι «μεσίτες» αξιοποιούν και περιφερειακά πρόσωπα, συγγενείς ή φίλους, για να πλησιάσουν τις δύο πλευρές. Οι διαπραγματεύσεις διαρκούν μέρες, ή μήνες. Σε αυτό το διάστημα μπορεί να ζητηθεί από τον ένα εμπλεκόμενο να μην περνά από ορισμένους δρόμους για να μην ανταμώσει τον αντίπαλό του. Εφόσον οι δύο πλευρές δεχτούν να μπουν στο σασμό ορίζεται ως χώρος συνάντησης ένα ουδέτερο σπίτι, συχνά αυτό του μεσολαβητή. Όπως περιγράφει ο Αρης Τσαντηρόπουλος στο βιβλίο του «Η βεντέτα στη σύγχρονη ορεινή κεντρική Κρήτη», ακολουθεί γεύμα στο οποίο παρίστανται οι πιο ισχυροί κοινωνικά εκπρόσωποι κάθε οικογένειας. Με το τσούγκρισμα των ποτηριών, το εβίβα, οι δύο πλευρές συμφιλιώνονται. Συνέχεια

Posted in ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, Κρήτη, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ | Tagged , , , , , , | 1 σχόλιο

Στιμαδόροι: Οι παλιοί Κρητικοί που μπορούσαν να εκτιμήσουν τα πάντα!

Οι στιμαδόροι ήταν απαραίτητοι. Όπως είπαμε δεν ήταν πραγματικά επαγγελματίες, αλλά οι υπηρεσίες τους μπορούσαν να δώσουν λύσεις σε αμέτρητα ζητήματα. Ήταν οι κατάλληλοι άνθρωποι όταν κάποιος ήθελε να γνωρίζει πόσο αξίζει ένα σπίτι ή ένα οικόπεδο, όταν προσπαθούσε να εκτιμήσει πόση σοδιά μπορούσε να προσφέρει ένα χωράφι, όταν ήθελε να ξέρει το κατάλληλο σημείο για ένα πηγάδι ή φύτεμα δέντρων. Γενικά είχαν λόγο για σχεδόν τα πάντα μιας και με την εκτίμηση που τους είχαν οι χωριανοί και κάτοικοι των γύρω περιοχών, ασχολούνταν χρόνο με το χρόνο με περισσότερα πράγματα. Συνέχεια

Posted in ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, Κρήτη, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ | Tagged , , , | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Στιμαδόροι: Οι παλιοί Κρητικοί που μπορούσαν να εκτιμήσουν τα πάντα!

Mαύρο ή άσπρο το πουκάμισο του Κρητικού; Τι συμβολίζει το σαρίκι; Φόραγαν και οι γυναίκες στη ζώνη τους το κρητικό μαχαίρι;

Δεύτερος λόγος που φορά μαύρα ο Κρητικός του 17ου και μέχρι αρχές του 20ου αιώνα, είναι γιατί θεωρεί, ότι κρατάει πένθος για το σκλάβωμα της Κρήτης από τους Τούρκους. Έτσι το μαύρο πουκάμισο που καθιερώθηκε, συμβόλιζε τη σκλαβιά, ώσπου να απελευθερωθεί και πάλι η Κρήτη. Συνέχεια

Posted in ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, Κρήτη, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ | Tagged , , , , , , | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Mαύρο ή άσπρο το πουκάμισο του Κρητικού; Τι συμβολίζει το σαρίκι; Φόραγαν και οι γυναίκες στη ζώνη τους το κρητικό μαχαίρι;

Κάποτε στ’ αλωνίσματα

Στο τέλος της διαδικασίας αλωνισματος, κάνανε ένα μεγάλο σωρό, πλέον με τον καρπό, και το άχυρο πάλι ένα άλλο σωρό χωριστά, και σταματούσαν όλοι γύρω από τον καρπό.
Ο αλωναρης κάρφωνε στη συνέχεια το θρινάκι ανάποδα μέσα στο σωρό του αλέσματος, έβγαζε το κεφάλομαντηλο ή το σαρίκι του, που να είναι ξεσκεπασμενη η κεφαλή ντου, και έπιανε μετά καρπό στη χούφτα του, τον φιλούσε, έκανε τον Σταυρό του, την προσευχή του και την έριχνε πάλι πίσω στο σωρό. Συνέχεια

Posted in ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, Κρήτη, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ | Tagged , , , , , , | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Κάποτε στ’ αλωνίσματα