Category Archives: ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ

Η αξία της αυτογνωσίας στην αρχαία Ελληνική σκέψη

Ο Σωκράτης με τη φράση του «ἓν οἶδα ὅτι οὐδέν οἶδα» θεωρούσε ότι η κατάκτηση της αυτογνωσίας είναι το προπύργιο της γνώσης. Σύμφωνα με τον Ξενοφώντα, το “ἓν οἶδα ὅτι οὐδέν οἶδα” συνδέεται επίσης με την απάντηση τη Πυθίας πως o Σωκράτης είναι σοφότερος, αφού είχε επίγνωση της άγνοιάς του. Παλαιότερα από τον Σωκράτη ο λυρικός ποιητής Πίνδαρος προκειμένου να τονίσει τη σημασία της αυτογνωσίας είχε πει χαρακτηριστικά «Μάθε ποιος είσαι και γίνε τέτοιος». Συνέχεια

Posted in ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ | Tagged , , | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Η αξία της αυτογνωσίας στην αρχαία Ελληνική σκέψη

Οι λαοί δεν έχουν να χωρίσουν τίποτε μεταξύ τους;

Προ του 1914 ισχυρότατα σοσιαλιστικά κόμματα κήρυσσαν στη Γερμανία και στη Γαλλία ότι θα ματαιώσουν τον πόλεμο κι ότι «οι δύο λαοί δεν έχουν να χωρίσουν τίποτε μεταξύ τους»· όταν όμως ο πόλεμος ξέσπασε πράγματι, τότε όχι μόνον οι σοσιαλιστές, αλλά ακόμα και οι ίδιοι οι εθνικιστές τα έχασαν μπροστά στον πατριωτικό ενθουσιασμό των μαζών εκατέρωθεν. Αν από τα ιστορικά παραδείγματα περάσουμε στην κοινωνιολογική γενίκευση μπορούμε να πούμε ότι -ανεξαρτήτως του τι κάνουν δημογραφικά φθίνοντες και καλομαθημένοι πληθυσμοί σε ανίσχυρες χώρες όπου οι εθνικιστικές κορώνες συχνά εξυπηρετούν απλώς την ανάγκη ψυχικών υπεραναπληρώσεων – μάζες νεαρών ανθρώπων σε χώρες με μεγάλο γεωπολιτικό δυναμικό κατά κανόνα ενστερνίζονται αυθόρμητα και ειλικρινά τα επεκτατικά συνθήματα. Συνέχεια

Posted in ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, ΕΛΛΗΝΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ, ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ | Tagged , , , | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Οι λαοί δεν έχουν να χωρίσουν τίποτε μεταξύ τους;

Επίκουρος και Dawkins: Περί Θανάτου

Όλοι μας θα πεθάνουμε κι αυτό μας κάνει πολύ τυχερούς. Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν θα πεθάνουν ποτέ, διότι δεν πρόκειται ποτέ να γεννηθούν. Ο αριθμός των ανθρώπων που θα μπορούσαν δυνητικά να βρίσκονται στη θέση μου, αλλά που στην πραγματικότητα δεν θα δουν ποτέ το φως της μέρας, είναι μεγαλύτερος από τον αριθμό των κόκκων της άμμου της Αραβίας. Συνέχεια

Posted in ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, ΕΛΛΗΝΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ, ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ | Tagged , , , | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Επίκουρος και Dawkins: Περί Θανάτου

Ο Αριστοτέλης και η ανδρεία ως πολιτική πράξη

Κι αμέσως ο Αριστοτέλης αισθάνεται ότι η φράση «χωρίς να φοβάται τίποτε» πρέπει να διευκρινιστεί: «Κι όταν λέμε “άφοβος” δεν εννοούμε την περίπτωση που συμπέσει να είναι ο ανδρείος γενικώς και απολύτως άφοβος. Ένας τέτοιος άνθρωπος δεν είναι ανδρείος, ούτε και η ανδρεία σημαίνει “δε φοβάμαι τίποτα”· μ’ αυτή τη λογική, και η πέτρα και τα άλλα άψυχα θα ήταν όλα τους ανδρεία· ανδρείος δεν είναι αυτός που δεν έχει φόβο, αλλά αυτός που αντέχει το φόβο· γιατί το αντίθετο, να δέχεται δηλαδή τον κίνδυνο χωρίς να φοβάται, δεν είναι του ανδρείου» (1191a 20.11). Συνέχεια

Posted in ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, ΕΛΛΗΝΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ, ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ | Tagged , , , | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ο Αριστοτέλης και η ανδρεία ως πολιτική πράξη

Το Κέντρο Αριστοτελικών Μελετών γίνεται δέκα ετών

Το κέντρο «γιορτάζει» την επέτειό του με έναν άκρως αριστοτελικό τρόπο, δηλαδή φωτίζοντας τις ιδέες του μεγάλου Σταγειρίτη φιλοσόφου για τις επιστήμες με μια διεθνή διαδικτυακή ημερίδα. «Υπήρξε θεμελιωτής των επιστημονικών κλάδων που γνωρίζουμε σήμερα, όπως της φυσικής, της βιολογίας, του δικαίου, της μετεωρολογίας», συμπληρώνει η καθηγήτρια και πρόεδρος του Διεπιστημονικού Κέντρου Αριστοτελικών Μελετών από την ίδρυσή του.
Συνέχεια

Posted in Διαδίκτυο, ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ, ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, ΕΛΛΗΝΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ, ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ | Tagged , , | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Το Κέντρο Αριστοτελικών Μελετών γίνεται δέκα ετών

Μιρτσέα Ελιάντε: Επιβίωση του μύθου της Αιώνιας Επιστροφής

Στη φιλοσοφία αναζωογονείται ο μύθος της αιώνιας επιστροφής από τον Νίτσε. Ή στη φιλοσοφία της ιστορίας ο Σπένγκλερ και Τόυνμπη ασχολούνται με το πρόβλημα της περιοδικότητας.
Σχετικά με την αποκατάσταση των κυκλικών αντιλήψεων, ο Sorokin παρατηρεί σωστά ότι οι θεωρίες αυτές για το θάνατο του σύμπαντος δεν αποκλείουν την υπόθεση της δημιουργίας ενός νέου σύμπαντος, σχεδόν με τον τρόπο του Μεγάλου Ετους της ελληνο-ανατολικής σκέψης ή του κύκλου Yuga της ινδικής σκέψης. Συνέχεια

Posted in ΒΙΒΛΙΑ, ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ | Tagged , , | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Μιρτσέα Ελιάντε: Επιβίωση του μύθου της Αιώνιας Επιστροφής

Η Επικούρεια Τετραφάρμακος

Στην εξάπλωση της Επικούρειας φιλοσοφίας συντέλεσε ο ευδαίμων χαρακτήρας του Επίκουρου, αλλά κυρίως η πρακτικότητα της ΛΟΓΙΚΗΣ του διδασκαλίας, όπου η φιλοσοφία δεν είναι αυτοσκοπός, αλλά μέσο και βοήθημα στην επίτευξη του ΣΚΟΠΟΥ του ανθρώπινου βίου, που είναι η ΕΥΔΑΙΜΟΝΙΑ. Γι΄αυτό τον λόγο ο Επίκουρος δεν έδινε καμιά σημασία στις εκτεταμένες θεωρητικές, γραμματικές, ιστορικές και μαθηματικές έρευνες, εφόσον δεν εξυπηρετούσαν το να ζει ο άνθρωπος ευτυχής. Από την άλλη, επειδή θεωρούσε ότι η κακοδαιμονία των ανθρώπων προέρχεται από την αμάθεια, την δεισιδαιμονία, τις προλήψεις, τους φόβους και τις φρούδες ελπίδες που γεννούν την παράνοια κι επειδή θεωρούσε πως αιτία όλων αυτών είναι η άγνοια των φυσικών νόμων, έλεγε ότι το μόνο μέσο θεραπείας είναι η ορθή γνώση των νόμων (ΛΟΓΙΚΗ) που διέπουν την φύση και κατά προέκταση τον άνθρωπο.
Συνέχεια

Posted in ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, ΕΛΛΗΝΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ, ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ | Tagged , , , , , | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Η Επικούρεια Τετραφάρμακος

Θεανώ η Θουρία, η σύζυγος του Πυθαγόρα

Η Θεανώ υπήρξε αρχικά μαθήτρια και στη συνέχεια σύζυγός του κατά 30 χρόνια μεγαλύτερού της Πυθαγόρα. Δίδαξε αστρονομία και μαθηματικά στις Σχολές του Πυθαγόρα στον Κρότωνα και μετά το θάνατο του συζύγου στη Σάμο. Επιμελήθηκε τη διάδοση της διδασκαλίας και του έργο του, τόσο στον κυρίως Ελλαδικό χώρο, όσο και στην Αίγυπτο, σε συνεργασία με τα παιδιά της την Δαμώ, την Μύια, την Αριγνώτη τον Μνήσαρχο και τον Τηλαύγη που ανέλαβαν με τη σειρά τους και τη διοίκηση των Πυθαγορείων σχολών.
Συνέχεια

Posted in ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, ΕΛΛΗΝΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ, ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ | Tagged , , , | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Θεανώ η Θουρία, η σύζυγος του Πυθαγόρα

Ο «ελληνοκεντρισμός» του Παναγιώτη Κονδύλη

Σύμφωνα με τον Κονδύλη, η αστική τάξη στην Ελλάδα υπήρξε καχεκτική και εξαμβλωματική: οι συνήθεις εκπρόσωποι της αστικής τάξης ήταν οι απόγονοι των μεγάλων «τζακιών», που είχαν μάθει να στηρίζονται όχι σε απρόσωπους γραφειοκρατικούς θεσμούς αλλά σε πατριαρχικές και προσωπικές σχέσεις (ρουσφέτι). Σημαντικοί παράγοντες για τις δυσχέρειες και την αργοπορημένη ανάπτυξη του αστικού πολιτισμού στην Ελλάδα, ήταν επίσης αφενός η αρχαιοελληνική απαξίωση της εργασίας υπέρ του ιδεώδους ενός θεωρητικού βίου (vita contemplativa) και αφετέρου η απαξίωση της ιδιοκτησίας από την Ορθόδοξη Εκκλησία. Συνέχεια

Posted in ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ | Tagged , , , , , , , , | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ο «ελληνοκεντρισμός» του Παναγιώτη Κονδύλη

Ο Αριστοτέλης, η νομική και ηθική φιλία, οι ασύμμετρες φιλίες και ο έρωτας

Τα προβλήματα ξεκινούν όταν αρχίζουν να συγχέονται οι σχέσεις και δεν αποδίδεται με σαφήνεια το είδος της συναναστροφής: «Αυτοί, όμως, θέλουν να τα έχουν και τα δύο ταυτόχρονα, και βασίζουν από τη μία τη σχέση τους στη χρησιμότητα, την κάνουν από την άλλη φιλία ηθική, οπότε με το σκεπτικό ότι έχουν εμπιστοσύνη ο ένας στον άλλο δεν τη δένουν νομικά» (1242b 48-49 και 1242a 1-2). Συνέχεια

Posted in ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΔΑ, ΕΛΛΑΣ, ΕΛΛΗΝΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ, ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ | Tagged , , , , , , | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ο Αριστοτέλης, η νομική και ηθική φιλία, οι ασύμμετρες φιλίες και ο έρωτας